PROQRAMLAR

Azərbaycan Respublikasının Kosmik Agentliyinin (“Azərkosmos”) nəzdində fəaliyyət göstərən KOSMİK Akademiya Beynəlxalq Astronavtika Federasiyasının (IAF) “Excellence in 3G+ Diversity Award 2026”mükafatına layiq görülüb.

Xeberler.az bildirir ki, bu barədə Beynəlxalq Astronavtika Federasiyası məlumat paylaşıb.

Qeyd edək ki, bu mükafat kosmik sektorda “3G+” müxtəliflik prinsiplərinin – coğrafiya (Geography), nəsillər (Generation) və gender (Gender) təşviqi istiqamətində mühüm töhfələr verən IAF üzvü olan dövlət qurumları, sənaye müəssisələri və akademik təşkilatların fəaliyyətini qiymətləndirmək məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq Astronavtika Federasiyasının məlumatında qeyd olunub ki, KOSMİK Akademiya Azərbaycanın gələcək kosmik mütəxəssislərinin hazırlanmasına yönəlmiş milli platforma kimi təhsil, elmi tədqiqat, mühəndislik və beynəlxalq əməkdaşlıq sahələrini vahid ekosistemdə birləşdirir. Akademiya dünyanın tam institusionallaşmış milli kosmik akademiyalarından biri olmaqla yanaşı, Beynəlxalq Kosmik Təhsil Şurasının (ISEB) tamhüquqlu üzvüdür.

Hazırda SPACE Academy ölkənin ən geniş inteqrasiya olunmuş kosmik təhsil şəbəkəsini əlaqələndirir. Bu ekosistemə 18 universitet, Azərbaycan Milli Elmi Komandasında təmsil olunan 17 ali təhsil müəssisəsi, 12 regional təhsil idarəsi, 2 mindən çox məktəb, o cümlədən Bakıda fəaliyyət göstərən 310 məktəb, 33 Gənclər Evi, 9 gənclər təşkilatı, 6 innovasiya mərkəzi və 7 dövlət qurumu daxildir. Bu model məktəbdən başlayaraq elmi tədqiqat, mühəndislik, sahibkarlıq və beynəlxalq əməkdaşlığa qədər ardıcıl inkişaf zəncirini formalaşdırır.

Akademiyanın fəaliyyətə başladığı vaxtdan etibarən həyata keçirdiyi 26 beynəlxalq təhsil, elm və innovasiya proqramında dünyanın altı qitəsindən 12 min 500-dən çox şagird, tələbə, müəllim, tədqiqatçı və gənc mütəxəssis iştirak edib. KOSMİK Akademiya ayrı-ayrı layihələr həyata keçirməklə kifayətlənməyərək formal və qeyri-formal təhsili, elmi araşdırmaları, mühəndislik təcrübəsini və beynəlxalq əməkdaşlığı vahid insan kapitalı modelində birləşdirən uzunmüddətli milli sistem formalaşdırıb.

Akademiya “IAF-ın 3G+” müxtəliflik konsepsiyasını idarəetmə, proqramların hazırlanması və tədris prosesinin bütün mərhələlərinə inteqrasiya edib. Hazırda proqram iştirakçılarının 51 faizini qadınlar təşkil edir. Bununla yanaşı, şəhər və kəndlərin, müxtəlif yaş qruplarının və təhsil pillələrinin nümayəndələrinin prosesə cəlb olunması təmin edilir.

“KOSMİK Akademiya təhsili real mühəndislik bacarıqlarına çevirməyi də bacarıb. Azərbaycanın məktəblilər tərəfindən hazırlanmış ilk “PocketQube” peykinin yaradılmasında 41 məktəbdən 672 şagird iştirak edib və peyk uğurla orbitə çıxarılıb. Universitetlər üçün həyata keçirilən milli mühəndislik proqramı isə 14 ali təhsil müəssisəsini, 43 multidissiplinar mühəndislik komandasını və 600-dən çox tələbəni “CubeSat” peyklərinin hazırlanmasına cəlb edib.

Elmi fəaliyyət istiqamətində də mühüm nəticələr əldə olunub. Azərbaycan Milli Elmi Komandası çərçivəsində Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə təqdim olunan elmi tezislərin sayı 2023-cü ildəki 214-dən 2024-cü ildə 345-ə, 2025-ci ildə 632-yə, 2026-cı ildə isə 814-ə yüksəlib. Onlardan 211-i beynəlxalq elmi ekspertiza mərhələsini uğurla keçərək qəbul olunub”, - deyə İAF-ın məlumatında qeyd olunub.

Bu göstəricilər Azərbaycan alimlərinin beynəlxalq görünürlüğünün artmasına, “Scopus” bazasında indeksləşən elmi nəşrlərin çoxalmasına, həmçinin ölkə universitetlərinin QS və Şanxay (ARWU) reytinqlərində elmi fəaliyyət göstəricilərinin yaxşılaşmasına töhfə verib.

KOSMİK Akademiya, eyni zamanda, azərbaycanlı şagird, tələbə və müəllimləri beynəlxalq kosmik ictimaiyyətlə birləşdirən genişmiqyaslı təşəbbüslər həyata keçirir, elmi mübadilə, mühəndislik təcrübəsi və peşəkar inkişaf üçün yeni imkanlar yaradır.

Hazırda Akademiyanın fəaliyyətinin əsas nəticələri sırasında 12 min 500-dən çox iştirakçı, 26 beynəlxalq proqram, 52 universitet, 2 mindən çox məktəb, Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə təqdim olunan 814 elmi tezis, 2026-cı ildə qəbul edilmiş 211 elmi məqalə və 51 faiz qadın iştirakçılığı yer alır.