KOSMOS

2008-ci ildə qeydə alınmış rekord dərəcədə sakitlik dövründən sonra Günəşdə aktivlik gözlənildiyi kimi azalmağa davam etmədiyi, əksinə, tədricən artmağa başladığı müəyyən olunub. NASA-nın Reaktiv Hərəkət Laboratoriyasından Ceymi Yasinskinin rəhbərlik etdiyi tədqiqatçılar qrupu bu qənaətə gəlib.

Xeberler.az məlumat verir ki, bu barədə araşdırma “The Astrophysical Journal Letters” (AJL) jurnalında dərc olunub.

“Bütün əlamətlər Günəşin uzunmüddətli zəif aktivlik fazasına keçdiyini göstərirdi. Buna görə də trendin dəyişməsi bizi təəccübləndirdi. Günəş yavaş-yavaş oyanır”, - deyə Yasiniski bildirib.

Günəşin aktivliyi təxminən 11 illik dövrlərlə dəyişir, lakin onilliklər davam edən uzunmüddətli variasiyalar da mümkündür. 1980-ci illərdən 2008-ci ilə qədər aktivlik müntəzəm olaraq azalaraq müşahidələr tarixində ən aşağı səviyyəyə çatmışdı. Bir çoxları gözləyirdi ki, bu, sakit Günəşin yeni “kiçik erasının” başlanğıcıdır. Lakin bunun əvəzinə Günəş ləkələrinin sayı, günəş küləyinin sıxlığı və maqnit sahəsinin intensivliyi yenidən artmağa başladı.

Bu isə o deməkdir ki, gələcəkdə Yer və digər planetlər daha tez-tez güclü kosmik hadisələrin — günəşdə partlayışların, maqnit qasırğalarının və koronal kütlə atımlarının təsirinə məruz qala bilər. Belə hadisələr peyklərin, GPS sistemlərinin, radiobağlantının, enerji şəbəkələrinin işinə, həmçinin astronavtların təhlükəsizliyinə təsir göstərir.

“Biz uzunmüddətli dəyişimləri tam anlamırıq. Məsələn, niyə 1790-cı illərdə Günəş aktivliyi 40 il ərzində minimum vəziyyətdə qaldı? Belə sirlər hələ çoxdur”, - deyə Yasiniski vurğulayıb.

Alimlər araşdırma üçün NASA-nın 1990-cı illərdən fəaliyyət göstərən uzunmüddətli “ACE” və “Wind” missiyalarından əldə olunan məlumatlardan istifadə ediblər. Bu aparatların ölçmələri Yerə qədər gəlib çatan Günəş küləyinin və plazmasının parametrlərini qeydə alır.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, “oyanmış” Günəş bəşəriyyətə yeni kosmik “pis hava şəraiti” dalğası gətirəcək və gələcəkdə həm texnologiyaların işi, həm də Ay və Marsa nəzərdə tutulan missiyaların təhlükəsizliyi proqnozların dəqiqliyindən asılı olacaq.