SÜNİ İNTELLEKT VƏ DATA

Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev süni peykin kosmosa buraxılması və ilk özbək kosmonavtının hazırlanması üzrə işlərin ilkin mərhələləri ilə bağlı təqdimatı nəzərdən keçirib.

Xeberler.az rəsmi UZA agentliyinə istinadən məlumat verir ki, Özbəkistanın dövlət başçısının sözlərinə görə, qlobal rəqabət yeni səviyyəyə çatıb və dövlətlərin iqtisadi gücü təbii sərvətlərlə deyil, intellektual potensial və texnologiya ilə ölçülür. Kosmosun inkişafı strateji əhəmiyyətli bir sahəyə çevrilib.

Şavkat Mirziyoyev deyib: “Ölkəmizdə kosmik məlumatların istifadəsi nisbətən yeni olsa da, qısa müddət ərzində əhəmiyyətli praktik nəticələr əldə edilib. Proaktiv şəkildə fəaliyyət göstərən dövlət kosmik monitorinq sistemi işə salınıb. Eyni zamanda, son beş ildə məsafədən zondlama məlumatlarına tələbatın üç dəfə artdığı və hazırda 10-dan çox dövlət qurumunun və bütün yerli özünüidarəetmə orqanlarının kosmik monitorinq sistemindən istifadə etdiyi qeyd edilib”.

Özbəkistan lideri bildirib ki, ən əsası, kosmik məlumatlardan istifadə edərək gözlə görünməyən iqtisadi imkanlar müəyyən edilir və onlar real gəlir mənbəyinə çevrilir. “Bu, dövlət resurslarının idarə edilməsi mexanizmlərinin və mədəniyyətinin dəyişdiyini göstərir”, - deyə Prezident bildirib.

Müşavirədə uzunmüddətli və dayanıqlı milli kosmik sistemin — peyk idarəetmə infrastrukturunun, məlumatların emalının və praktik tətbiqinin inkişaf etdirilməsinin vacibliyi də vurğulanıb. Məqsəd ölkəni suveren və obyektiv informasiya mənbəyi ilə təmin etməkdir. Bu günə qədər xarici ölkələrin təcrübəsi öyrənilib və gələcək peykin dəqiqliyi, faydalı yükü üçün texniki tələblər müəyyən edilib.

Təqdimatda, həmçinin elmi və texnoloji potensialın genişləndirilməsi çərçivəsində ilk milli elmi peykin yaradılması layihəsi müzakirə olunub. Mütəxəssislərin hazırlanması və mühəndislik qrupunun formalaşdırılması, eləcə də 2028-ci ildə 6U formatlı “Mirzə Uluqbəy” elmi peykinin buraxılması təklif edilib.

Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə ilk yerli kosmonavtın hazırlanması və onun kosmosa uçuşunun təşkili strateji məqsəd kimi qarşıya qoyulub. “Bu, sadəcə simvolik bir addım deyil, ölkəmizin elmi potensialının, gənclərimizin ambisiyalarının və milli qürurunun təcəssümü olacaq”, - deyə Prezident bildirib.

Milli kosmonavtın 10-14 gün davam edəcək qısamüddətli kosmik uçuşa hazırlanması təklif edilib və bu cür uçuşların təşkilində beynəlxalq əməkdaşlıq perspektivləri nəzərdən keçirilib.