TƏHLÜKƏSİZLİK

Bu gün Azərpoçt MMC-nin rəsmi  Azerpost.az saytında problemlər yaranıb.

Xeberler.az-ın  məlumatına görə,  saytın proqram təminatında  yaranan probemlər sosial şəbəkədə ciddi müzakirələrə səbəb olub.

Xeberler.az dövlət qurumunun saytında belə halların yaranmasıın nədən qaynaqlandığı ilə maraqlanıb.

Tanınmış İT mütəxəssis Ramin Orucov bildirib ki,  Azərpoçt-un saytında yaranan problemdən xəbəri var:

“ Sosial şəbəkədə bununla bağlı müzakirələrlə qarşılaşdım. Sayta daxil olanda  yuxarı hissəsində xəta mesajları gördüm.  Bu problemin əsas səbəbi odur ki, sayta nəzarət edilmir. Xəta mesajlarından aydın olur ki, Microsoft SQL Server bazası üçün ayrılmış disk sahəsi, yer saytın proqram təminatı xəta verir”. 

İT mütəxəssis sistemə nəzarətin  passiv şəkildə  yox, daha da ciddi və operativ olmasını  tövsiyyə edib:

“Əslində, vacib informasiya sistemlərində monitorinq sistemi olmalıdır. Texniki problem yarananda, dərhal sistemə cavabdeh olan şəxslərə email və ya SMS ilə xəbərdarlıq getməlidir ki, problemlər var. Görünür , bu cür monitorinq və xəbərdarlıq sistemi Azərpoçt-un sistemində  olmadığı üçün  lazımi İT mütəxəssisin  saytda olan problemdən xəbəri olmayıb”.

Ramin Orucov  qeyd edib ki, Azərpoçt-un saytında texniki problemlə bağlı məlumatlar proqram  açıq şəkildə  ictimaiyyətə göstərilir və bu,  təhlükəsizlik baxımından yaxşı hal hesab olunmur.

“Saytın daxilində olan bəzi məlumatlar var ki, onu ictimaiyyətə açıq şəkildə göstərmək olmaz. Az öncə yaranan problemdə  saytın  fayllarının  harada saxlanıldığı və server haqda bəzi texniki məlumatları açıq şəkildə görmək mümkün idi. Saytın proqram təminatında dəyişiklik edilməlidir, istifadəçilərə ancaq ümumi xəta mesajı göstərilməlidir, arxa planda isə sistemə nəzarət edən şəxslərə yaranmış problemlə bağlı ətraflı texniki məlumatlar göndərilməlidir.”

Məsələ ilə bağlı Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti (XDMX) Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Agentliyi Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi  (CERT) də əlaqə saxladıq. CERT-in rəhbəri Tural Məmmədov  bildirib ki, Mərkəz bütün “.gov” domeni  ilə olan dövlət qurumlarının saytına mütəmadi nəzarət edir.

Mərkəzin rəhbəri deyib ki, Azərpoçt-un saytı “.gov” ilə fəaliyyət göstərmədiyi üçün problemdən məlumatları yoxdur.

Maraqlıdır ki, dövlət qurumu olaraq fəaliyyət göstərən Azərpoçt MMC hansı səbəbdən  “.gov” domeni ilə qeydiyyatdan keçməyib.

Bu mövzuya qayıdacağıq.

Azərbaycanın Milli Operatoru Azərpoçt Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti hazırda ölkənin bütün ərazisində ən geniş xidmət şəbəkəsinə malik olmaqla, əhalinin bütün təbəqələrinə və eləcə də hüquqi şəxlərə poçt  və poçt-maliyyə xidmətlərinin göstərilməsini həyata keçirir.
Uzun müddətdir ki , Dünya Bankı bu qurumun modernləşdirilməsi üçün RYTN ilə birgə “Maliyyə Xidmətlərinin İnkişafı Layihəsi” həyata keçirir.

Bir müddət öncə RYTN- məlumat vermişdi ki, bu qurumda Dünya Bankı ilə birgə Azərpoçt MMC-nin  inkişafı ilə bağlı 32 milyon dollarlıq və 20 illik də daha bir layihə də hazırlanır.

Məltəm Talıbzadə