Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz sosial şəbəkə hesabında Prezident İlham Əliyevin “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Qanuna etdiyi yeni dəyişikliklərlə bağlı paylaşım edib və bu qərarın mümkün təsirlərini dəyərləndirib.
Xeberler.az bildirir ki, ekspertin sözlərinə görə, qanuna edilən dəyişikliklərə əsasən, kütləvi nümayiş zamanı ictimai mənəviyyatı təhqir edən, açıq hörmətsizlik ifadə edən, söyüş, əxlaqsız ifadə və jestlərə, eləcə də milli-mənəvi dəyərlərə zidd vizual məzmunun yayılması məhdudlaşdırılır. Onun fikrincə, son illər sosial mediada etik çərçivəni aşan, təhqiramiz, çılpaq və aqressiv məzmunun artması bu hüquqi tənzimləməni zəruri edib.
Osman Gündüz vurğulayıb ki, xüsusilə uşaqların və həssas qrupların qorunması, eləcə də ictimai məkanın minimum etik standartlarla müdafiəsi baxımından qanunun məqsədi anlaşılandır. Bununla yanaşı, o, yeni normaların tətbiqi ilə bağlı risklərin də mövcud olduğunu qeyd edib.
Ekspertin sözlərinə görə, qanunda işlədilən “ictimai mənəviyyat”, “əxlaqsız ifadə”, “milli-mənəvi dəyərlərə zidd” kimi anlayışların dəqiq tərifinin verilməməsi subyektiv və seçmə tətbiq riskini yarada bilər. O hesab edir ki, bu cür qeyri-müəyyən anlayışlar gələcəkdə sərt tənqidlərin, satira nümunələrinin, performans sənəti və jurnalist materiallarının da məhdudlaşdırılmasına səbəb ola bilər.
Osman Gündüz jurnalistlərə, blogerlərə və kontent istehsalçılarına müraciət edərək bildirib ki, bundan sonra tənqidlərdə daha ehtiyatlı olmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, söyüş, açıq təhqir və çılpaq vizual görüntülər artıq hüquqi risk və məsuliyyət yaradır və canlı yayımlar, “story”lər də adi paylaşımlar kimi hüquqi məsuliyyət daşıyır.
Ekspert vurğulayıb ki, onlayn mühitdə söyüş və açıq təhqirlər ifadə azadlığının forması hesab edilə bilməz, faktlara, arqumentlərə və etik çərçivəyə əsaslanan tənqid isə daha təhlükəsiz yanaşmadır.
Paylaşımda qeyd olunub ki, qanun niyyət etibarilə etik mühiti və ictimai məkanı qorumağa yönəlib. Lakin Osman Gündüzün fikrincə, aydın izahatlar, dəqiq hüquqi təfsirlər və güclü məhkəmə nəzarəti olmadan bu normaların tətbiqi ifadə azadlığı üçün risklər yarada bilər. O, bəzi ölkələrin təcrübəsində bu cür məhdudiyyətlərin yalnız dar çərçivədə, dəqiq təriflər və məhkəmə nəzarəti altında tətbiq olunduğunu xatırladıb.
Ekspert sonda bildirib ki, demokratik institutlar zəif olduqda və nəzarət mexanizmləri yetərli olmadıqda bu tip qaydalar jurnalistləri, ictimai fəalları və tənqidçiləri susdurmaq alətinə çevrilə bilər. Bununla belə, o ümid etdiyini bildirib ki, yeni normalar ölkədə kontent istehsalı mədəniyyətini yüksəldəcək, keyfiyyətli və etik məzmunu stimullaşdıracaq və özünüsenzuraya səbəb olmayacaq.
