TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Azərbaycan İnternet Forumunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz “Qlobal İnnovasiya İndeksi 2026” hesabatının Azərbaycan üzrə nəticələrini təhlil edib.

Xeberler.az məlumat verir ki, ekspert sosial şəbəkədə paylaşdığı qeydlərində Azərbaycanın hesabatda 9 pillə irəliləyərək 85-ci yerdə qərarlaşdığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın belə dinamika nümayiş etdirməsi ölkədə ötən dövrdə innovasiya sahəsində müəyyən işlərin görüldüyünü göstərir. Bununla belə, hesabatda ölkənin innovasiya imkanları ilə əldə etdiyi nəticələr arasında ciddi fərq müşahidə olunur.

Gündüz qeyd edib ki, Azərbaycan “İnnovasiya imkanları və şəraiti”ni ifadə edən Input göstəricisi üzrə 65-ci, “İnnovasiya nəticələri”ni ifadə edən Output göstəricisi üzrə isə 109-cu yerdədir.

Ekspertin fikrincə, bu iki göstərici arasında 44 pilləlik fərq Azərbaycanın innovasiya üçün yaratdığı imkanların real nəticələrə kifayət qədər çevrilmədiyini göstərir.

“Daha doğrusu, anlaşıqlı desək, bir az da kobud ifadə etsək, bu nəticə onu göstərir ki, bizdə ötən dövrlərdə pul yatırılıb, resurslar yatırılıb, infrastruktur qurulub, təhsil və s. hər şey olub, amma nəticə hədsiz zəif olub”, – deyə o vurğulayıb.

Gündüz bildirib ki, ötən il Azərbaycanın Input və Output göstəriciləri arasındakı fərq 36 pillə olub. Bu baxımdan, ölkə ümumi sıralamada irəliləsə də, yatırılan resurslara nisbətdə əldə olunan nəticələr üzrə mövqeyinin zəiflədiyini qeyd edib.

Ekspertin sözlərinə görə, Input göstəricisi innovasiya üçün zəmin yaradan institutlar, insan kapitalı və tədqiqat, infrastruktur, bazarın və biznesin inkişaf səviyyəsi kimi istiqamətləri əhatə edir.

O, xüsusilə institutlar, yəni hüquqi və biznes mühiti üzrə Azərbaycanın 36-cı yerdə qərarlaşmasını yüksək göstərici kimi qiymətləndirib.

Output göstəricisi isə yaradıcı məhsullar, elmi və texnoloji nəticələr, texnologiya ixracı, brendlər və digər innovasiya nəticələrini ölçür.

“Görünən odur ki, bizdə innovasiya üçün mövcud şərait və imkanlar nəticələrə, texnoloji məhsullara, ixraca və yaradıcı nəticələrə yetərincə çevrilmir”, – Osman Gündüz bildirib.

Onun fikrincə, bu vəziyyət həm resurslardan istifadənin səmərəliliyi, həm də mövcud imkanların real innovasiya nəticələrinə çevrilməsi ilə bağlı ciddi suallar yaradır.

Ekspertin diqqət çəkdiyi digər məqam isə Azərbaycanın Input və Output göstəriciləri arasındakı 44 pilləlik fərqin dünyada ən böyük fərqlərdən biri olmasıdır.

Regional göstəricilərə də toxunan Gündüz qeyd edib ki, Gürcüstanda bu fərq 16, Özbəkistanda 10, Qazaxıstanda 0, Ermənistanda isə 25 pillə təşkil edir.

Osman Gündüz bildirib ki, hökumətin və qərar qəbul edən şəxslərin hesabatdakı bu göstəriciləri ciddi şəkildə araşdırması və innovasiya imkanlarının real nəticələrə çevrilməsi istiqamətində tədbirlər görməsi vacibdir.