SOSİAL MEDIA

Qazaxıstanda 16 yaşdan kiçik istifadəçilərin onlayn platformalarda qeydiyyatını qadağan edən qanun layihəsi hazırlanıb. Bu təşəbbüs “Onlayn platformalar və kütləvi informasiya vasitələri məsələlərinə dair bəzi qanunvericilik aktlarına dəyişiklik və əlavələr edilməsi haqqında” qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyi tərəfindən hazırlanıb.

Xeberler.az Tengrinews.kz portalına istinadən məlumat verir ki, əsas norma “Onlayn platformalar və onlayn reklam haqqında” qanunun yeni 10-1-ci maddəsində təsbit olunub. Bu maddədə birbaşa göstərilir: “İstifadəçilərin onlayn platformalarda qeydiyyatı on altı yaşınadək qadağandır, ani mesajlaşma xidmətlərində qeydiyyat istisnadır”.

Beləliklə, 16 yaşadək uşaqlar video-hostinqlərdə, sosial şəbəkələrdə və kontent platformalarında hesab yarada bilməyəcəklər. İstisna yalnız messencerlərdir.

Layihəni hazırlayanlar bildirirlər ki, məqsəd uşaqları onlayn platformalarda yayılan zərərli və qanunsuz kontentdən qorumaqdır.

Sənəd hökumətin 28 yanvar 2025-ci il tarixində keçirilmiş geniş iclasının nəticələrinə əsasən hazırlanıb və həmin iclasda “internet-platformaların destruktiv kontentin yayılmasına görə məsuliyyətinin qanunvericilikdə təsbit olunması məsələsinə baxılması” tapşırılmışdı.

MKİ-nin məlumatına görə, yaş məhdudiyyətinin tətbiqi “təhlükəsiz informasiya mühitinin” yaradılması və yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün risklərin azaldılması tədbirlərindən biridir.

Qanun layihəsi müxtəlif qanunlara 80-dən çox dəyişiklikdən ibarət geniş paket təqdim edir. MKİ-nin hesablamalarına görə, bu dəyişikliklər:

• qanunsuz kontentin həcmini azaltmalı;

• internetdə uşaqların müdafiəsini gücləndirməli;

• rəqəmsal bazarın xarici və yerli iştirakçıları üçün bərabər şərait yaratmalı;

• onlayn platformalara və mediaya inamı möhkəmləndirməlidir.

Qeyd olunur ki, qanunun icrası büdcə xərcləri tələb etməyəcək və mənfi sosial-iqtisadi nəticələrə səbəb olmayacaq.

Parlament tərəfindən qəbul edildikdən və Prezident tərəfindən imzalandıqdan sonra qanun rəsmən dərc olunandan 60 gün sonra qüvvəyə minəcək.

Xatırladaq ki, noyabrın 12-də Məclisin deputatı Asxat Aymaqambetov sosial şəbəkələrdə qeydiyyat üçün yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqini təklif etmişdi. Xüsusilə Qazaxıstanda uşaqlar və yeniyetmələr arasında populyar olan “TikTok” və “Instagram” nəzərdə tutulurdu. Həmin vaxt Aymaqambetov vurğulamışdı ki, digər ölkələrdə belə məhdudiyyətlər artıq qüvvədədir. Onun sözlərinə görə, məsələn, Danimarka və Avstraliyada qeydiyyat 15–16 yaşdan icazəlidir, ABŞ, İngiltərə və İrlandiyada isə valideyn icazəsi və verifikasiya tələb olunur.