Azərbaycanda uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində yeni mərhələnin əsası qoyulur. Prezident İlham Əliyev “Uşaqların rəqəmsal mühitdə zərərli məzmun və təsirlərdən qorunması haqqında” Sərəncam imzalayıb.
Xeberler.az bildirir ki, bu məsələyə Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, Ekspert Osman Gündüz münasibət bildirib.
Ekspert qeyd edib ki, bu sənəd ölkənin rəqəmsal ekosistemində, xüsusilə sosial media sahəsində yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Onun sözlərinə görə, sənəddə sosial şəbəkələrdə qeydiyyat zamanı yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqi və bu istiqamətdə normativ hüquqi aktların hazırlanması nəzərdə tutulur.
Qeyd olunub ki, indiyədək sosial platformalarda yaş məhdudiyyətləri əsasən formal xarakter daşıyıb və istifadəçilər doğum tarixlərini dəyişməklə bu qaydaları asanlıqla keçə biliblər. Bu isə uşaqların zərərli kontentlərlə qarşılaşmasına şərait yaradıb.
Ekspertin fikrincə, yeni yanaşma bu boşluğu aradan qaldırmağa yönəlib və həm uşaqların qorunması, həm də rəqəmsal suverenliyin təmin edilməsi baxımından mühüm addımdır.
Texniki tətbiq imkanlarına gəldikdə isə bir neçə variant müzakirə olunur. Bunlara süni intellekt əsaslı yaş təyini, dövlət identifikasiya sistemləri ilə inteqrasiya və valideyn nəzarəti mexanizmlərinin tətbiqi daxildir. Bununla yanaşı, bu yanaşmaların məxfilik, texniki uyğunlaşma və beynəlxalq platformalarla əməkdaşlıq baxımından müəyyən çətinliklər yarada biləcəyi vurğulanır.
Osman Gündüz hesab edir ki, Azərbaycan bazarının qlobal platformalar üçün böyük iqtisadi əhəmiyyət daşımaması səbəbindən, sərt tənzimləmələr bəzi xidmətlərin məhdudlaşdırılması və ya platformaların əməkdaşlıqdan imtinası ilə nəticələnə bilər. Bu isə alternativ olaraq VPN istifadəsinin artmasına və nəzarət mexanizmlərinin zəifləməsinə gətirib çıxara bilər.
Bundan əlavə, ifrat tənzimləmələrin uşaqların rəqəmsal bacarıqlarına, yaradıcılığına və qlobal rəqabət imkanlarına mənfi təsir göstərə biləcəyi də qeyd olunur.
Ekspert vurğulayıb ki, məsələnin effektiv həlli üçün bütün maraqlı tərəflərin iştirakı ilə ictimai müzakirələrin aparılması, balanslı və milli maraqlara uyğun mexanizmlərin hazırlanması vacibdir. Eyni zamanda, cəmiyyətin maarifləndirilməsi və valideynlərin fəal iştirakı uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunmasında əsas rol oynayır.
