TƏHLÜKƏSİZLİK

İnternet resurslarında vətəndaşların etibarından sui-istifadə etməklə onların şəxsi və bank kartı məlumatlarının, daha sonra isə maliyyə vəsaitlərinin ələ keçirilməsi halları polis əməkdaşları tərəfindən diqqət mərkəzində saxlanılır. İnternet məkanında müxtəlif cəlbedici vədlərlə maskalanan dələduzların üsul və vasitələri fərqli, niyyətləri isə eynidir: bank kartlarının talanması. Onlar özlərini müxtəlif adlarla təqdim edə bilərlər: özünü ailə üzvünüzün tanışı olduğuna inandırıb yaxın qohumlarınızın xəstə olduğunu, müalicəsinə təcili pul lazım olduğunu bildirə, bank əməkdaşı kimi “bankdandır, kartınıza müdaxilə var” deyə, müştəri adı ilə satdığınız əşyaya görə beh ödəmək istəyə və ya digər üsullarla sizi öz əməllərinin qurbanına çevirə bilərlər. Naməlum xarici nömrələrdən gələn zənglər və ya göndərilən mesajlara inanan vətəndaşlar dəqiqləşdirmə aparmadan tanımadıqları şəxslərin istədikləri məbləğləri onlara göndərirlər və məlumatı dəqiqləşdirdikdən sonra aydın olur ki, kiberdələduzluqla üzləşiblər. Həmçinin müxtəlif qurumların domen adına bənzər fişinq məqsədlər üçün yaradılmış saxta saytlar da dələduzların növbəti tələsidir. Polis əməkdaşları tərəfindən belə hallarla üzləşən vətəndaşların hər bir müraciəti diqqətdə saxlanılmaqla araşdırma aparılır və zəruri tədbirlərin görülməsi təmin olunur.

Xeberler.az məlumat verir ki, bu fikirləri Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) mətbuat xidmətinin əməkdaşı polis leytenantı Lumu İsrəfilli bildirib.

Lumu İsrəfilli qeyd edib ki, DİN tərəfindən kiberdələduzluqla mübarizə istiqamətində maarifləndirmə, təbliğat-təşviqat işləri də həyata keçirilir. Onun sözlərinə görə, respublikanın şəhər və rayonlarında ərazi polis orqanları tərəfindən kibertalamalara qarşı mübarizə üsulları ilə bağlı mütəmadi görüşlər təşkil olunur: “Həmçinin əhalinin sıx olduğu məkanlarda, o cümlədən bankomat və ödəmə terminallarının ətrafında bu mövzuda məlumatverici lövhələr asılır, vətəndaşlarla profilaktik söhbətlər aparılır, üzləşə biləcəkləri kibertəhlükələrlə bağlı zəruri məlumatlar verilir.

Digər bir tərəfdən mütəmadi olaraq nazirliyin sosial media hesablarında maarifləndirici postlar paylaşılır və vətəndaşların həmin şəxslərə inanmamaları barədə çağırışlar edilir. Hər gün periodik olaraq vətəndaşların bank kartlarından talanan vəsaitlərin məbləği, tətbiq olunan üsul və vasitələri ictimaiyyətə açıqlanır.

Hər bir vətəndaş bilməlidir ki, kartın üzərindəki CVV/CVC kodu, SMS vasitəsilə göndərilən OTP kodu, digər sizə məxsus sistemlərə giriş üçün lazım olan loqin və şifrələr, kartın PİN kodu məxfi məlumatlardır. Bu məlumatlar naməlum şəxslərə verildiyi halda hesabda olan pullar, yaxud pul yoxdursa, kredit formasında onlara zərər vurula bilər. Əgər qarşı tərəf bank əməkdaşı olduğunu iddia edirsə, yalnız kartın ilk və ya son 4 rəqəmini, sistemdə qeydiyyatda olan əlaqə nömrəsini və şəxsiyyət vəsiqəsinin FİN kodunu istəyə bilər. Heç bir halda bank əməkdaşı zəng edib, vətəndaşdan bank kartının məxfi şifrələrini istəmir, bunun üçün link, SMS, yaxud elektron məktub göndərmir. Bilməliyik ki, bank kartının tam nömrəsini, PİN, CVV, OTP kodlarını və digər şəxsi məlumatları istəyən, SMS göndərən şəxslər dələduzlardır.

Bir daha vətəndaşlara naməlum nömrələrdən gələn şübhəli zənglərə və mesajlara qarşı diqqətli olmağı, şişirdilmiş vədlərə və cəlbedici təkliflərə araşdırma aparmadan inanmamağı, tanımadıqları şəxslərə onlayn qaydada ödəniş etməməyi, şəxsi və bank kartı məlumatlarını heç kimlə bölüşməməyi tövsiyə edirik.

Belə hallarla rastlaşdıqda, həmçinin bu istiqamətdə onlarda şübhə yarandığı təqdirdə onların polisə məlumat vermələri xahiş olunur”, - deyə DİN əməkdaşı vurğulayıb.