TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti, ekspert Osman Gündüz Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı fərmanla yaradılan Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin ölkədə kibertəhlükəsizlik və fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində mühüm institusional dəyişikliklərə səbəb olacağını bildirib.

Xeberler.az məlumat verir ki, Ekspertin sözlərinə görə, uzun illər kibertəhlükəsizlik sektorunda fəaliyyət göstərən, əvvəlcə Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi, daha sonra isə Elektron Təhlükəsizlik Xidməti kimi fəaliyyət göstərən qurum öz yerini tapmaqda çətinlik çəkirdi. Onun sözlərinə görə, qurumun səlahiyyətləri, resursları və kadr potensialı kifayət qədər məhdud idi.

Osman Gündüz vurğulayıb ki, yeni fərmanla Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin bazasında Nazirliyin tabeliyində “Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi” publik hüquqi şəxsi yaradılıb və bu dəyişiklik sadəcə ad dəyişikliyi ilə məhdudlaşmır.

Ekspertin fikrincə, yeni Agentliyin statusu yüksəldilir, idarəetmə modeli yenilənir və ona əlavə səlahiyyətlər verilir. Sənədlərdən göründüyü kimi, qurum əsasən kritik informasiya infrastrukturuna aid olmayan özəl sektorun kibertəhlükəsizlik tənzimləyicisi rolunda çıxış edəcək.

Qeyd olunur ki, Agentlik telekommunikasiya operatorları, internet provayderləri, banklar, maliyyə qurumları, elektron ticarət platformaları, hostinq və bulud xidmətləri göstərən şirkətlər, eləcə də digər informasiya infrastrukturu subyektləri ilə bağlı koordinasiya, monitorinq, metodoloji dəstək və tənzimləmə funksiyalarını həyata keçirəcək.

Ekspertin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri isə fərdi məlumatların mühafizəsi sahəsində Agentliyə verilən yeni səlahiyyətlərdir. Onun sözlərinə görə, Agentliyə fərdi məlumat bazalarının reyestrinin aparılması, auditlərin təşkili, şikayətlərin araşdırılması və nəzarət funksiyalarının verilməsi qurumu müəyyən mənada Azərbaycanın gələcək GDPR tipli tənzimləyici orqanına çevirə bilər.

Osman Gündüz bildirib ki, fərmandan görünür ki, dövlət sektorunun ən kritik hissəsi əvvəlki kimi müvafiq təhlükəsizlik qurumlarının nəzarətində qalır. Dövlət qurumlarının informasiya sistemləri, kritik informasiya infrastrukturları, strateji sektorların kritik sistemləri, xüsusi mühafizə olunan obyektlər, kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat subyektlərinin sistemləri, eləcə də dövlət sirri ilə işləyən informasiya sistemləri üzrə səlahiyyətlər əvvəlki qaydada saxlanılır.

Ekspert hesab edir ki, dövlət kibertəhlükəsizlik idarəçiliyində yeni balans formalaşdırır. Belə ki, strateji və milli təhlükəsizlik komponentləri mövcud təhlükəsizlik qurumlarının nəzarətində qalır, mülki sektorun kibertəhlükəsizlik tənzimlənməsi və fərdi məlumatların mühafizəsi isə yeni Agentliyin əsas fəaliyyət istiqamətlərinə çevrilir.

Onun sözlərinə görə, bu fərman son illərdə Azərbaycanda kibertəhlükəsizlik və fərdi məlumatların qorunması sahəsində qəbul edilən ən mühüm institusional qərarlardan biri hesab oluna bilər. Ekspert xüsusilə fərdi məlumatların mühafizəsi istiqamətində ölkədə daha dayanıqlı və sistemli mühitin formalaşacağına ümid etdiyini bildirib.

Osman Gündüz sonda qeyd edib ki, qarşıdakı dövrdə Agentliyin real təsiri ona verilmiş səlahiyyətlərdən necə istifadə etməsindən və bu səlahiyyətlərin praktik tətbiqindən asılı olacaq.