KOSMOS

NASA peyk görüntüləri vasitəsilə Alyaska sahillərində uzun müddətdir davam edən buzlaq buzlarının əriməsi nəticəsində ortaya çıxan və vaxtilə materikin bir hissəsi olan kiçik bir dağı təcrid edən yeni ada aşkar edib.

Xeberler.az NASA-ya istinadən məlumat verir ki, ada Alsek buzlağının durmadan seyrəldiyi və bölgəni ərimiş su ilə doldurduğu eyniadlı gölün daxilində yerləşir. 1984-cü ilin iyulunda “Landsat 5” peykinin “Thematic Mapper” (TM) və 2025-ci ilin avqustunda “Landsat 9-da Operational Land Imager-2” (OLI-2) tərəfindən çəkilmiş iki şəkli transformasiyanı heyrətamiz detallarla təsvir edir.

Alsek buzlağı əvvəllər “Prow Knob” kimi tanınan kiçik bir dağı əhatə edirdi. Son dörd onillikdə onun hər iki qolu 5 kilometrdən çox geri çəkilib və bu prosesdə göl əmələ gəlib. NASA əlavə edib ki, son görüntülər buzlağın su ilə əhatə olunmuş və rəsmi olaraq ada kimi təsnif edilən “Prow Knob”dan tamamilə ayrıldığını təsdiqləyir.

Alimlər onilliklər ərzində Alsek buzlağını müşahidə ediblər. XX əsrin əvvəllərində onun indiki Alsek gölünün əks tərəfində, “Prow Knob”dan təxminən 5 kilometr qərbdə sona çatdığı güman edilir. O vaxtdan bəri buzlağın dəyişməsini sənədləşdirən peyk məlumatları ilə sabit geri çəkilməyə davam edib.

Geriçəkilmə 1984-cü ildə təxminən 45 kvadratkilometrdən bu gün 75 kvadratkilometrə qədər böyüyən Alsek gölünün xeyli genişlənməsinə təkan verib. Onun böyüməsi yalnız Alsek buzlağının ərimə suları ilə deyil, həm də “Harlequin” və “Grand Plateau” kimi yaxınlıqdakı göllər tərəfindən idarə olunur. 1999-cu ilə qədər Alsek buzlağı Böyük Yayla ərazisinin şimal hissəsi ilə bağlı qalıb. Hər iki buz kütləsi daha da geri çəkildikcə, sonrakı peyk şəkillərində görünən Alsek gölünün əsas qolunu yaradıb.

Yeni yaranan adanın sahəsi təxminən 5 kvadratkilometrdir. Peyk məlumatlarına əsasən, alimlər onun 2025-ci ilin 13 iyul və 6 avqust tarixləri arasında meydana gəldiyinə inanırlar. NASA-nın məlumatına görə, “Prow Knob”un ayrılması ilə buzlaq indi daha az dayanıqlıdır.