MÜSAHİBƏ

Ölkəmizdə bir neçə İnkubasiya Mərkəzi var ki, potensialı olan gənclərin  startap ekosistemində  uğurlu layihələr yaratmalarına yardım edib, dəstək  göstərirlər.  Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzi də  Azərbaycanda sahibkarlığa dəstək verir, əsasən informasiya texnologiyaları sahəsində fəaliyyət göstərən layihələri və yaranmaqda olan şirkətləri – startapları dəstəkləyərək onların şirkətləşməsinə kömək edir.  Hazırda Barama-da bir çox sahələr üzrə  müxtəlif layihələr  həyata keçirilir.

Barama-nın hazırki fəaliyyəti və gələcək istiqamətləri barədə Mərkəzin rəhbəri İmran Bağırov Xeberler.az-a məlumat verib.

İmran Bağırov bildirib  ki,  Mərkəzin əsas məqsədi Azərbaycanda rəqəmsal eksosistemin inkişafında katalizator rolu oynamaqdır. Onun sözlərinə görə, bununla bağlı  digər İnkubasiya Mərkəzləri və Texnoparklarla   əməkdaşlıq edirlər:

“Əsas məqsədlərimizdən biri Azərbaycandilli məzmunun inkişaf etdirilməsidir. Eyni zamanda müəyyən texnoloji yeniliklərin üzə çıxardılmasına,  onların qlobal bazarda iştirakını təmin etməyə çalışırıq.  Bu sahədə bizim startapların   rəqibləri dünyadadır.Bizim bazarın kiçik olmasına baxmayaraq çox potensiallı gənclər və inkişafları üçün lazımı alətlər mövcuddur. Gələcəyin Google , Facebook-u  yerli bazarda yaranacaq, amma qlobalda  mübarizə aparacaq. Bu fəaliyyətimizdə ölkədəki digər texnoloji mərkəzləri rəqib hesab etmirik. Daha çox bu qurumlarla əməkdaşlıq etməyə meyilliyik. Çünki qlobal bazara dayanıqlı layihələrin çıxmasına nail olmaq bir nəfərin işi deyil. Məqsədimizə yalnız qarşılıqlı əməkdaşlıq, digər əlaqədar qurumlarla işbirliyi ilə çata bilərik.

Mərkəz rəhbəri qeyd edib ki, ölkəmizdə  rəqəmsal   ekosistemi inkişaf etdirmək üçün əsas potensial universitetlərdədir. Potensiallı gənclər və kreativ baxışlar məhz buradadır. İmran Bağırov bununla bağlı bank sektoru və universitetlərlə əməkdaşlıq etdiklərini  vurğulayıb:

“Bank sektorunda  Barama bir müddətdir ki, uğurlu əməkdaşlıqlara başlayıb. Həmçinin ölkədə təhsil sektoru  ilə  birgə fəaliyyət göstəririk. Universitetlərlə görüşürük, tələbələrlə tanış oluruq. Onlarda yüksək potensial görürük, bu bacarıqları  üzə çıxarmaq lazımdır”.

Mərkəz rəhbəri deyib ki, son vaxtlar  media ilə çalışmağı prioritet istiqamət seçiblər. Onun sözlərinə görə, media bu sahənin populyarlaşdırılması üçün əsas vasitədir:

“Startap ekosistemini ölkəmizdə inkişaf etdirmək üçün üç istiqamətdə  fəaliyyətlərə ehtiyac var. Mərkəzimiz bu istiqamətləri proritet götürüb. Öncə startaplar yaratmalıyıq,  uğurlu ola biləcək layihələri seçməliyik. Daha sonra investor sahəsini inkişaf etdirmək və sonda isə bu işlərin nəticəsinə uyğun olaraq  ekosistemin infrastruktrunun yaradılmasını təmin etməyi düşünürük. Bu fəaliyyətdə əsas yardımçı qüvvə mediadır. Azərbaycan KİV-ləri  startap ekosistemini populyarlaşdıra bilər. Ən önəmli olan  keyfiyyətli startapların meydana çıxması və  onların sayıdır.  Bu baxımdan media istiqamətində  çox işlər görülməlidir”.

İmran Bağırov  qeyd edib ki, dünyada innovasiya cəhdlərinin uğurluluq dərəcəsi  statistik olaraq 4 faizdir O hesab edir ki, layihələrin sayı nə qədər çox olsa, bu ekosistem üçün uğurlu layihələr yaratmaq bir o qədər  asan olar:

“Düzdür, illər əvvəllə baxanda  bu gün Azərbaycanda İKT  sahəsi  çox inkişaf edib.   Amma hazırda dünya ilə rəqabətə baxınca, ekosistemin inkişafı ilə bağlı daha da çox iş görməliyik.  Əsasən tələbələri bu sahəyə yönlədirməyə çalışırıq. Məsələn, hazırda Azərbaycanda startap eksosistemində mövcud layihələrin sayı yetərli deyil deyə hesab edirəm. Misal üçün, hazırda universitet tələbələrinin sayını 150 mindən çox olduğunu nəzər alsaq və onların 1 faizi rəqəmsal ekosistemin parçası olacaq hər hansı bir startap üzərində çalışsa bu artıq 1500 layihə deməkdir. Bu sayda layihə artıq həm Azərbaycan , həm də dünya səviyyəsində çox rəqabətə davamlı, yeni əsrin Google və Facebookları deməkdir. Bu gün İnkubasiya Mərkəzlərində olan layihələrin bir qismi eyni layihələrdi. Bu baxımdan  startap sahəsi ilə bağlı hər birimizin üzərinə  çox iş düşür ki, yetişdirilən layihələrin həm sayı həm də keyfiyyəti yüksək olsun.”

İmran Bağırov  tələbələrin univeristetdə təhsil aldıqları zaman bu istiqamətdə çalışmaları üçün həm yetərli zamana və həm də imkanlara sahib olmalarına baxmayaraq bundan yetərincə faydalanmalı olduqlarını diqqətə gətirib:

“Startap yaratmaq istəyən  gənclər bəzən elə hesab edirlər ki, layihə ilə Barama-ya gələndə onlara ilk başdan maliyyə ayrılacaq. Amma biz həmişə deyirik ki, ideyanın ideya mərhələsindəki dəyəri sıfırdır. İstənilən adam gün ərzində çoxlu ideya fikirləşə bilər amma, bu ideya o zaman investisiya cəlb edə bilir ki bu mövzuda ilkin addımlar atılsın, onun prototipi hazırlansın, əl ilə tutula biləcək, effekti görunə bilinəcək məhsul halına gətirilə bilinsin. Buna görə tələbələr elə univeristet zamanından bu istiqamətdə çalışmağa başlamalıdırlar. Dünyada bu,  belədir. Startapların məhz böyük qismi məhz universitet vaxtı başlayır və daha sonralar uğur qazana bilirlər. Belə ki, bu zaman tələbələrin daha çox vaxtları olur və maddi öhdəlikləri olmur. Startap bazarına daxil olmaq üçün ən uyğun vaxt   təhsil aldıqları zamanlardır”.

İmran Bağırov Barama-da  çalışan layihələrdən də danışıb:

“Barama-nın idarəetməsində mən və iki layihə rəhbəri var. Əvvəllər Azercell adından biləvasitə  layihələr aparmırdıq. Amma indi bir nəfər ayırıca strateji partnyorluq istiqaməti üzrə (strategic adjacencies) üzrə layihələr aparır.Barama-ya yeni startap layihələri  də cəlb etmişik. Bu gün Mərkəzdə müxtəlif sahələr üzrə 20 dən çox layihə var. Bu layihələr hazırda  müxtəlif inkişaf mərhələdədirlər. Barama-da çalışanların əksəriyyəti univeristet tələbələridir.  Elə vaxt olur ki, gənclər səhərə qədər layihələri üzərində işləyirlər.  Onlar 24 saat davamlı layihələri üzərində çalışırlar və  Mərkəz onların həyatının bir hissəsi olub.  Bundan sonra da potensiallı layihələri Barama-ya cəlb etməyə çalışacağıq. Potensial gördüyümüz bütün layihələrə dəstək verməyə hazırıq”.

Məltəm Talıbzadə