TƏHLÜKƏSİZLİK

Rəsmi qurumların hesabatlarına görə, Azərbaycana qarşı kiberhücumlar əvvəlki illərlə müqayisədə 30% artıb. Müasir dünyada kiberhücumlar dövlətlər üçün ciddi problemə çevrilib. İnkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələr bu hücumların qarşısını almaq üçün dayanıqlı sistemlər qurmaq üzərində düşünürlər.

Media Hüququ üzrə ekspert Ələsgər Məmmədli hazırki dövrdə bu məsələnin aktual problemlərdən biri olduğunu vurğulayıb.

O, məsələni qanunvericilik aspektindən şərh edib. Ələsgər Məmmədli deyib ki, kompüter sisteminə, şəbəkəyə qanunsuz daxil olma cinayət məcəlləsində öz əksini tapıb.
Onun sözlərinə görə, günümüzdə sadəcə silahla deyil, informasiya sahəsində də mübarizə gedir: “Dövlət rəsmilərinin yazışmaları, Facebook, Twitter gmail hesablarını xüsusi araşdırma institutları, qruplar fəaliyyət göstərir ki, bunları analiz edir, təhlil aparır və bu çərçivədə qərarlar alınmasında raportlar hazırlayıb üst strukturlarına təqdim edirlər”.

Hüquq eksperti bildirib ki, dünyada baş verən, ölkələr daxilində gedən prosesləri düzgün izləyib, təhlil edib doğru qərarlar verməsək zaman-zaman çox yalnış yerə gedə bilərik: “Məsələn, dünənə qədər Amerika İran arasında gərgin müzakirə mübarizə var idisə, dünən məlum oldu ki, onlar razılaşıblar, nüvə məsələsində müqavilə imzalamağa hazırlaşırlar. İranın prezidenti dəyişəndən sonra baş verən proseslərdən dəyişikliklərin olacağını hiss etmək olurdu. Yəni, bu hadisələri izləyən qruplarımız olsa bu bizim üçün sürpriz olmazdı”.

Ekspert hesab edir ki, dövlət sirləri, gizli dövlət məsələləri bir şəkildə elektron daşıyıcılar üzərindədir və elektron daşıyıcılara kənardan müdaxilə olunubsa çox dərin problemlər, aidiyyatı strukturların istefası qaçılmazdır.
Ələsgər Məmmədli vurğulayıb ki, kibercinayətkarlıqla bağlı olaraq ümumiyyətlə virtual olaraq müəyyən sistemlərə girib proqramlar yaradıb xüsusi şəbəkələrə girərək onlardan istifadə etmək yaxud yox etmək və ya onları başqa sferaya yönəltmək bunlar beynəlxalq qanunvericilyə görə də, daxili qanunvericiliyə görə də cinayət hesab olunur. Onu da qeyd edib, bunu edənlər o qədər peşəkar olurlar ki,  özlərinin şəbəkəyə müdaxilə yerlərini gizlədə bilirlər.

Ələsgər Məmmədli bu problemlərin qarşısını almaq üçün informasiya sahəsində milli maraqlarımıza uyğun olaraq  ciddi və sistemli formada  təhlükəsizlik işilərinin aparılmasını vacib hesab edib.

Sevinc Çəltikova