MÜSAHİBƏ

2009-cu ildən Azərbaycan “Kibercinayətkarlıq haqqında” Avropa Şurasının Konvensiyasına qoşulub. Ötən müddət ərzində bir sıra işlər görülüb. Elə cari ilin əvvəlində Prezident fərmanı ilə İnformasiya təhlükəsizliyi sahəsində işləri kordinasiya etmək üçün Dövlət Komissisyası yaradılıb. Burada Kibercinayətkarlıqla bağlı da məqamlar yer alıb.
Amma düşünürəm ki bu sahədə xeyli problemlər yığılıb qalıb.
Ən ciddi problem, hesab edirəm ki səlahiyyətlərin bölgüsü ilə bağlıdır. 

Xeberler.az  məlumat verir ki, bu sözləri Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti, İKT sahəsi üzrə ekspert Osman Gündüz bildirib. Ekspert digər məqamlara da aydınlıq gətirib.

Hal-hazırda kibercinayətkarlıq sahəsində təhlükəsizlik hansı qurumlarla tənzimlənir?

Bizdə KİBERCİNAYƏTKARLIQ sahəsində 2 dövlət qurumu səlahiyyətlidir : DİN və DTX.
Lakin səlahiyyətlərin bölgüsü indiyədək də problemlidir. Milli internet resurslara hücumlar, telekommunikasiya və enerji şəbəkələrinə qarşı hücumlar, profil və ya şifrə oğurluğu, bank kartları ilə olan cinayətlər, fərdi məlumatların oğurluğu, dövlət resurslarına hücumlar, dövlət resurslarından məlumat oğurluğu, sosial media hesablarının və səhifələrin oğurluğu və s. bütün bu kimi cinayətlərlə bağlı vətəndaşın və ya qurumun müraciət edəcəyi yer bilinməlidir. 

Ekspert Osman Gündüzün fikrincə DTX və DİN arasında kibercinatətkarlıqıa bağlı səalhiyyətlər konkretləşməlidir. 
Yalnız Milli təhlükəsizlik yönümlü kibercinayətlər DTX-yə verilməlidir. 
Qalan bütün kiber sahələrdə olan cinayətkatkarlıqla mübarizə DİN-ə tapşırılmalıdır. Bütün bölgələrdə, bütün rayon-şəhər polis şöbələrində kibercinayətkarlıqla mübarizə strukturu formalaşdırılmalıdır. Kadrlar hazırlanmalıdır.
Bununla bağlı qanunvericiliyə təkliflər hazırlanmalıdır.

Kibercinayətkarlıqla bağlı dövlət qurumları tənzimlənməzsə nə kimi hallar baş verə bilər?

Sahə ilə əlaqəli tendensiyanı izləyəndə, beynəlxalq tədbirlərdə iştirak edəndə görmək olar ki bizdə bu sahədə görüləcək işlər çoxdur.
Qarşıdan 5G dövrü gəlir. Bu o deməkdir ki ətrafımızdakı hər şey , bütün əşya və avadanlıqlar, məişət avadanlıqları, maşın və mexanizmlər, gözlə gördüyümüz və görmədiyimiz nə varsa hamısı internetə qoşulacaq. 
Təbii ki, müdaxilələr, ətrafımızda bütün avadanlıqlardan cinayət məqsədi ilə istifadələr artacaq, cəmiyyət və dövlətlər üşün təhlükələr artacaq.

Təsəvvür edin ki kimsə wi-fi üzərindən kiminsə soyuducusuna və ya qaz sobasına müdaxilə edib zərər yetirəcək . Bizim hüquq-mühafizə orqanları buna qarşı mübarizəyə, bunu aşkara çıxarmağa hazırdırmı ?
Məxsusi olaraq da balaca dövlətlər üçün daha ciddi təhlükələr olacaq. Azərbaycan üçün də kibercinayətkarlıq və infromasiya təhlükəsziliyi sahəsində təhlükələrin artacağını proqnozlaşdırmaq olar.

Son olaraq ekspert Osman Gündüz bildirib ki, hər iki qurumda hazırda bu istiqamətdə ciddi işlər görülməli, səlahiyyətlər konkretləşməli, kadrlar hazırlanmalı, Konvensiyadan irəli gələn müddəalar bizim qanunvericilikdə öz əksini tapmalıdır.