PROQRAMLAR

"Google" etiraf edib ki, onun zəlzələ haqda erkən xəbərdarlıq sistemi 2023-cü ildə Türkiyədə baş verən təbii fəlakət zamanı insanları dəqiq xəbərdar edə bilməyib.

Xeberler.az bildirir ki, bu barədə BBC-yə "Google" şirkətindən məlumat verilib.

Təxminlərə görə, episentrdən 158 km radiusda olan təxminən 10 milyon insan "Google"dan ən yüksək xəbərdarlığı - sığınacaq axtarmaq üçün 35 saniyəyə qədər vaxt verəcək "Tədbirlər görün" bildirişini ala bilərdi. Lakin belə bir bildiriş yalnız 469 nəfərə çatıb.

Şirkətin bildirdiyinə görə, təxminən yarım milyon istifadəçi yüngül təkanlar üçün nəzərdə tutulmuş daha az ciddi xəbərdarlıq alıb.

Bu xəbərdarlıq yüksək səslə müşayiət olunmur və "Narahat etməyin" rejimini söndürmür. Əvvəllər Google sistemin "yaxşı işlədiyini" iddia etsə də, indi ilk təkanın gücünün düzgün qiymətləndirilmədiyi etiraf edilib - 7,8 maqnitudası əvəzinə sistem 4,5-4,9 qeydə alıb. Android cihazlarında (Türkiyədə 70%-dən çox) işləyən "Android Earthquake Alerts" (AEA) sistemi səhər saat 4:17-də - əksər insanların yatdığı vaxtda işləməli idi. Zəlzələlər yer üzərində nisbətən yavaş yayıldığı üçün xəbərdarlıq göndərmək mümkündür. Yalnız istifadəçinin telefonunda yüksək səsli siqnal işə düşən ciddi "Tədbirlər görün" xəbərdarlığı istifadəçiləri oyada və həyatları xilas edə bilərdi, lakin bu baş verməyib.

Həmin gün daha sonra baş verən ikinci böyük zəlzələ də düzgün qiymətləndirilməyib, çünki bu dəfə sistem 8 158 telefona "Tədbirlər görün" və 4 milyona yaxın istifadəçiyə "Məlumatlı olun" bildirişləri göndərib.

Zəlzələdən sonra Google tədqiqatçıları alqoritmi dəyişdirərək ilk zəlzələni yenidən modelləşdiriblər. Bu dəfə sistem 10 milyon ciddi xəbərdarlıq və episentrdən daha uzaqda yaşayanlar üçün əlavə 67 milyon xəbərdarlıq yaradıb. Google vurğulayır ki, onun sistemi yalnız dövlət erkən xəbərdarlıq sistemlərinə əlavədir, lakin alimlər bəzi ölkələrin hələ tam sınaqdan keçirilməmiş texnologiyalara həddindən artıq güvənməyə başlaya biləcəyindən narahatlıq ifadə edirlər.

6 fevral 2023-cü ildə Türkiyənin cənub-şərqində baş verən iki dağıdıcı zəlzələdə 55 000-dən çox insan həlak olub, 100 000-dən çox insan yaralanıb.