KOSMOS

NASA öz tərəfdaşları ilə birlikdə saatda 500 milə qədər (təqribən 805 kilometr) yüksək sürətlə uçarkən belə təyyarələrin dəqiq kursunu saxlamağa kömək edə biləcək bələdçi sistemini sınaqdan keçirib. Alət təyyarə naviqasiya sistemlərinin 30 ildən çox inkişafının kulminasiya nöqtəsi olan “Soxnav”dır.

Xeberler.az agentliyin rəsmi saytına istinadla məlumat verir ki, NASA-nın G-IV təyyarəsi bu naviqasiya sistemini sınaqdan keçirmək üçün ilk missiyasını 2024-cü ilin dekabrında NASA-nın Kaliforniya ştatının Edvards şəhərindəki Armstronq Uçuş Tədqiqat Mərkəzindən həyata keçirmişdi. Komanda NASA-nın Armstronq, Cənubi Kaliforniyadakı Reaktiv Hərəkət Laboratoriyası və “Bay Area” Ətraf Mühitin Tədqiqatı İnstitutunun mühəndislərindən ibarət olub. Bu günlərdə keçirilən sınaq da uğurlu keçib.

“Soxnav” sisteminin məsləhətçisi Con Sonntaq bildirib ki, missiyanın məqsədi bu yeni sistemin yüksəksürətli təyyarəni hədəf marşrutundan cəmi bir neçə metr məsafədə saxlaya biləcəyini nümayiş etdirmək və onu uçuş vaxtının 90 faizində mühafizə etmək olub. Belə ki, 3D avtomatlaşdırılmış sükan rəhbərliyi ilə təmin edilən “Soxnav” pilotlara zəif görmə şəraitində eniş üçün dəqiq yanaşma yardımı təqdim edir. Naviqasiya sistemlərinin əvvəlki nəsilləri “Soxnav”ın müasir, yığcam və avtomatlaşdırılmış təkmilləşməsi baxımından texniki bazanın əsasını qoyub.

G-IV-in əməliyyat mühəndisi Co Piotrovski bildirib ki, G-IV hazırda standart avtopilot sistemi ilə təchiz olunub. Onun sözlərinə görə, “Soxnav” Yeni Nəsil Havadan Sintetik Aperture Radarı (AirSAR-NG) missiyasının müvəffəqiyyəti üçün tələb olunan dəqiq səviyyəli uçuşu yarada biləcək.

Bu qənaətcil uçuş bələdçiliyi sisteminin müxtəlif təyyarə tipləri tərəfindən istifadə edilməsi, indiki və gələcək hava sensorlarını dəstəkləməsi nəzərdə tutulur.

“Soxnav”, həmçinin hava-desant elmi təyyarə parkını təchiz edən digər alətlərlə birlikdə Yer planeti haqqında daha zəngin elmi məlumatların yaradılmasını asanlaşdırır. Bu, ekstremal hava hadisələrinin getdikcə daha çox yayıldığı bir vaxtda xüsusilə aktualdır.