RƏQƏMSAL DÜNYA

Veb-analitika veb-saytlardan statistik məlumatların toplanması, ölçülməsi, təhlili və hesabatların hazırlanmasıdır. Veb-saytların analitikası əsasən, demoqrafik göstəricilər (yaş, cins), dillər üzrə, brauzerlər, zaman intervalı, kontent və coğrafi göstəricilərə görə (ölkə, şəhər) hesabatlar hazırlamağa imkan verir.

Bu barədə Xeberler.az-a veb-resursların analitikasının mövcud vəziyyəti və problemləri barədə danışan AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun  əməkdaşı Yusif Sadıyev məlumat verib.

Veb-analitikanın tarixindən söz açan Y. Sadıyev 1993-cü ildə veb-saytlara olunan müraciətlərin loq-fayllarda qeydə alındığını və həmin ildə Webtrends veb-analitika xidmətinin fəaliyyətə başladığını nəzərə çatdırıb:

“ 1995-ci ildə professor Stefan Turner tərəfindən Analog adlı ilk loq-fayl analizi proqramı hazırlanıb. 2004-cü ildə veb-resurslardan toplanan rəqəmsal məlumatların analizi ilə məşğul olan The Web Analytics Association yaradılıb və 2011-ci ildə adı Digital Analytics Association olaraq dəyişdirilib. 2005-ci ildə isə Google şirkəti Google Analytics xidmətini təklif etməyə başlayıb”.

O, veb-saytların 65,50 faizinin analitika xidmətlərindən istifadə etdiyini, 34,50 faizinin isə istifadə etmədiyini vurğulayıb.

Mütəxəssis veb-saytların analitikasını aparan platformaların reytinqini təqdim edib.

Belə ki,  ilk beşlikdə Google Analytics, Yandex.Metrica, WordPress Jetpack, LiveInternet və New Relic yer alır.

Y.Sadıyev Azərbaycan İnternet seqmentində veb-saytların analitikasının müasir vəziyyəti və problemlərinə də toxunub:

 “Azərbaycan İnternet seqmentində veb-resursların böyük əksəriyyətinin analizi və statistikası müxtəlif platformaların təqdim etdiyi xidmətlərdən istifadə etməklə aparılır. Veb-resursların bütün statistik məlumatları tam olaraq bu platformalarda saxlanılır. İstifadəçi hesab məlumatlarını itirərsə, öz veb-resursuna aid olan bütün informasiyanı itirmiş olur. Bu kimi problemlər Milli İnformasiya Təhlükəsizliyi Konsepsiyasının işlənilməsi və Milli Statistika Sisteminin qurulması zərurətini meydana çıxarır”.

Günel