Süni intellektlə hazırlanan materiallar üçün işarələnmə tələbi gətirilir - Ekspert

12-03-2026 / 18:14

Azərbaycanda süni intellekt texnologiyalarından istifadə ilə bağlı qanunvericiliyə yeni dəyişikliklərin edilməsi təklif olunur. Təkliflərə əsasən, süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış foto, video və audiomateriallar yayılan zaman onların süni intellektlə hazırlandığı açıq şəkildə işarələnməlidir. Bu tələbi pozan şəxslər isə cərimə edilə bilər.

Xeberler.az bildirir ki, bununla bağlı Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz paylaşım edib.

Osman Gündüzün sözlərinə görə, daha ciddi məsələ deepfake texnologiyaları ilə bağlıdır. Belə ki, şəxsin razılığı olmadan onun səsi və ya görüntüsü əsasında süni intellekt vasitəsilə saxta material hazırlamaq və yaymaq cinayət hesab ediləcək. Xüsusilə pornoqrafik və ya seksual xarakterli deepfake materialların hazırlanması və yayılması üçün 3 ildən 7 ilədək həbs cəzasının tətbiqi nəzərdə tutulur.

Ekspert qeyd edib ki, son illərdə süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı ilə birlikdə deepfake manipulyasiyaları, reputasiya hücumları və seksual şantaj halları dünyada ciddi problemlərdən birinə çevrilib. Bir sıra ölkələr artıq bu risklərin qarşısını almaq üçün hüquqi mexanizmlər formalaşdırmağa başlayıb.

Mütəxəssisin fikrincə, belə addımlar şəxsi həyatın toxunulmazlığının, ictimai nüfuzun və informasiya təhlükəsizliyinin qorunması baxımından vacibdir. Bununla yanaşı, süni intellektlə hazırlanmış materialların işarələnməsi media mühitində şəffaflığı artırsa da, bu tələbin tətbiqi mexanizmi müəyyən suallar doğurur.

Belə ki, süni intellektlə hazırlanmış materialın necə müəyyən ediləcəyi, hansı səviyyədə istifadə zamanı işarələnmə tələb olunacağı və əlavə alətlərdən istifadə hallarında bunun necə qiymətləndiriləcəyi kimi məsələlər hələ də müzakirə mövzusudur.

Ekspert hesab edir ki, yeni qaydaların tətbiqi zamanı əlavə bürokratik maneələrin yaranmaması üçün mexanizmlər dəqiq müəyyənləşdirilməlidir.

Onun fikrincə, süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması fonunda yeni hüquqi yanaşmalar hazırlanarkən iki əsas məqsəd paralel şəkildə qorunmalıdır. Bir tərəfdən vətəndaşların hüquqları və reputasiyası müdafiə olunmalı, digər tərəfdən isə innovasiya, yaradıcılıq və informasiya istehsalına maneələr yaradılmamalıdır.

 
 
 

ŞƏRHLƏR






sorğu
İT mütəxəssislər iş yerlərini hansı meyarlar əsasında seçir ?
  • Şirkətin yüksək statusuna görə
  • İşin, layihənin xarakterinə görə
  • Əmək müqaviləsinin olmasına görə
  • Yüksək əmək haqqına, mükafatlara və digər güzəştlərə görə
  • Gələcək karyerası üçün əhəmiyyət kəsb etdiyinə görə
  • Maraqlı, işgüzar kollektivə görə