ASAN imza probleminin həllini kimlər çətinləşdirib? Ekspertdən açıqlama

20-07-2020 / 16:27
"Yenə də ASAN imza ilə bağlı narazılıqlar baş qaldırıb. Son 3 ildir ki bu problemlər zaman-zaman təkrar olunur. İndi də xüsusi karantin rejimi müddətində Asan imzanın sertifikat müddəti başa çatanları yenidən imza almaq üçün Mobil operatorlar və Dövlət Vergi Xidməti öz ofislərinə dəvət edir.".
 
Xeberler.az bildirir ki, bu sözləri Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz deyib:
 
"Diqqət yetirin, lütfən, imzanın özü rəqəmsal məhsuldur, amma əldə etmək üçün gərək mütləq oflayn əməliyyatda iştirak edəsən, mütləq xidmət ofislərində saatlarla növbə tutmaq lazım gəlir.
 
Xatırladıram ki, Asan xidmətə dəxli olmayan ASAN imza məhsulu Best Solution və CyberNet şirkətləri, keçmiş Vergilər Nazilriyi və mobil operatorların birgə iştirakı ilə hazırlanıb. Güman ki, proses iştirakçıları gələcəkdə bu rəqəmsal məhsula siyasi dəstək qazanmaq üçün ASAN adını da əlavə ediblər. Əsas texniki-texnoloji platforma, rəhbəri xarici vətəndaş olan BestSolution şirkətidir. Hazırda isə Asan imzanın əsas inzibati operatoru İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətidir.
 
Yəni, vətəndaş imza üçün mobil operatordan müvafiq SİM kartı əldə etdikdən sonra bu quruma yaxınlaşmalı və Asan imzanı aktiv edərək 3 illik Sertifikat almalıdır.
Bu məqsədlə vətəndaş 25 manat ödəniş etməlidir. 3.5 manat operatorundur , 2.5 manat ( ! ) aylıq ödənişdir və qalan vəsait isə Vergilər Xidmətinə yönlənir. Bu vəsaitin Dövlət Xidməti, BestSolution və operatorlar arasında necə bölüşdürülməsi məlum deyil.
 
Xatırladıram ki, ötən il ASAN imzanın operatoru Best Solution şirkəti mobil operatorlarla separat sövdələşmə apararaq ASAN imzanın aylıq abunə haqlarını əsassız olaraq 150% qaldırıb. Beləliklə, ASAN xidmətə dəxli olmayan Asan imzanın ciddi problemləri qalmaqdadır, əldə edilməsi və ödənişi oflayndır və 2 quruma yaxınlaşmaq lazım gəlir, aylıq ödənişi hədsiz yüksəkdir, mobil imza sahəsində rəqabətli mühit yoxdur, hamıdan, hətta ildə bir dəfə dağlara qoyunları otarmağa aparan çobandan da Asan imza tələb olunur və s".
 
Ekspert məsələnin həlli ilə bağlı bir neçə təklif irəli sürüb:
 
1. Asan imzanın əldə edilməsi online formaya keçirilsin. İmzanın əldə edilməsi üçün vahid informasiya sistemi hazırlansın və ödənişin də online formada edilməsi imkanı yaradılsın.
 
2. Asan imza müddətsiz olaraq verilsin. İstifadəçiyə imkan yaradılsın ki, yalnız özünün arzuladığı müddət üçün, online ödəniş edərək aktivləşdirə bilsin.
 
3. Asan imza dövlət layihəsi olduğundan, dövlətin dəstəyindən yetərincə istifadə olunduğundan, sistemin hazırlanıb başa çatmasından sonra onun saxlanması xərclərinin hədsiz az olmasını nəzərə alaraq Aylıq istifadə xərcinin bir neçə dəfə endirilməsi, təxminən, 0.5 manat müəyyən edilməsi məqsədəuyğun olardı.
 
4. ASAN Xidmət qurumu, dövlət başçısının siyasi iradəsi əsasında formalaşan, onun adı ilə bağlı olan ASAN berindinin Asan imza üzərindən götürülməsi ilə bağlı addımlar atsın.
 
5. E-gov sahəsində səlahiyyətli qurum olan ASAN və ya NRYTN elektron imza sahəsində rəqabətli mühit formalaşdırmaq üçün daha bir mobil imzanın reallaşdırılmasını təmin etsin.
 
6. NRYTN MHM-a məxsus e-imzanın istifadəsində effektivliyin və mobilliyin təmin edilməsi üçün əlavə addımlar atılsın.
 
7. Prezidentin 7 il öncə verdiyi Fərmana uyğun olaraq yeni şəxsiyyət vəsiqələrindəki e-imzaların nəhayət ki aktivləşdirilməsi təmin edilsin. NRYTN indiyədək də bunu reallaşdıra bilməyib, maraqlı tərəflər bunun reallaşmasına illərdir ki, imkan verməyiblər.
 
Osman Günüzüz qeyd edib ki, İqtisadiyyat Nazirliyi yenidən formalaşandan sonra nazir Mikayıl Cabbarov bu problemi real olaraq asanlaşdıra biləcəyinə ümid edib. Təəssüf ki, hələlik bu, baş verməyib.
 
Son olaraq ekspertin sözlərinə görə, güman etmək olar ki, nazir Asan imza monopoliyasının arxasında dayananların müqavimətini qıra bilməyib. Bu şəxsin kim olmasını İKT sektorunda bilənlər var. Belə görünür ki, bu problem həllini tapmasa artıq daha incə məsələləri ictimailəşdirmək lazım gələcək - deyə Osman Gündüz bildirib.

ŞƏRHLƏR





sorğu
Delta Telecom şirkətinin son istifadəçiyə birbaşa internet xidməti göstərməsi internet bazarında vəziyyəti necə dəyişə bilər ?
  • “Çəkidə aldatma” aradan qalxacaq və internetin keyfiyyəti yüksələcək.
  • İnternet bazarında sərbəst və azad rəqabət güclənəcək.
  • Qiymətlər enəcək və daha sürətli internetdən istifadə edənlərin sayı kəskin artacaq
  • İnternet bazarında rəqabət azalacaq.