TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Azərbaycanda diplomlar, attestatlar və digər təhsil sənədləri bundan sonra yalnız rəqəmsal formada təqdim ediləcək. Bununla bağlı hökumət tərəfindən müvafiq qərar qəbul olunub.

Xeberler.az bildirir ki, bununla bağlı Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı statusda qeyd edib ki, bu qərar Prezidentin hələ 2020-ci ildə “Təhsil haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərin təsdiqi ilə bağlı fərmanında nəzərdə tutulsa da, sənədin qəbulu uzun müddət gecikib.

Ekspertin sözlərinə görə, bu yanaşma dünyada az sayda ölkənin tətbiq etdiyi qabaqcıl və cəsarətli model hesab olunur. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə hələ də əsas hüquqi sənəd kağız diplom sayıldığı halda, Azərbaycan birbaşa rəqəmsal sənədə hüquqi qüvvə verən və kağız daşıyıcını dövriyyədən çıxaran ölkələr sırasında yer alır:

"Yeni qaydalara əsasən, təhsil sənədləri təhsil müəssisələri tərəfindən məzunların məlumatlarının Elm və Təhsil Nazirliyinin Təhsil Məlumatlarının İdarəetmə Sisteminə (TMİS) daxil edilməsi əsasında elektron formada yaradılacaq. Diplom və attestat məlumatları eyni zamanda myGov şəxsi kabinetində yerləşdiriləcək və tam hüquqi qüvvəyə malik olacaq. Sənədlərin həqiqiliyi onlayn yoxlama və QR-kod mexanizmləri vasitəsilə təsdiqlənəcək".

Osman Gündüz vurğulayıb ki, bu modeldə universitetlərin və təhsil müəssisələrinin rolu əhəmiyyətli dərəcədə artırılır. Artıq ali təhsil müəssisələri diplom blanklarının mərkəzləşdirilmiş şəkildə paylanmasından asılı olmayacaq, məzun məlumatlarını birbaşa dövlət sisteminə daxil edəcək. Qaydalara əsasən, diplomların maksimum 10 iş günü ərzində hazırlanması nəzərdə tutulur və məzunların diplomlarını məzun olduqları gün əldə etməsi mümkün olacaq.

Ekspertin sözlərinə görə, bu dəyişiklik universitetlərin diplomların vaxtında verilməsi ilə bağlı məsuliyyətini artırmaqla yanaşı, təhsil müəssisələrinin institusional rolunu da gücləndirir. Eyni zamanda, saxta diplomlarla mübarizə daha effektiv mərhələyə keçəcək – elektron sənədlərin mərkəzləşdirilmiş reyestrdə yaradılması, onlayn yoxlanması və arxa tarixlə sənəd tərtibinin mümkünsüzlüyü saxtakarlığın qarşısını alacaq.

O, qeyd edib ki, bu model işəgötürənlər və qurumlar üçün sənədlərin ani yoxlanılması imkanını yaradır, notarial təsdiq tələblərini aradan qaldırır və artıq heç bir universitet qəbul zamanı attestat tələb edə bilməyəcək.

Osman Gündüz ilkin mərhələdə müəyyən texniki risklərin ola biləcəyini bildirsə də, Elm və Təhsil Nazirliyinin bütün təhsil müəssisələrinin hazırlığını gücləndirəcəyinə ümid etdiyini bildirib. O, həmçinin rəqəmsal diplomların xaricdə tanınması üçün Apostil mexanizmlərinin Xarici İşlər Nazirliyi ilə birgə hazırlanmasının vacibliyini vurğulayıb.

Ekspertin fikrincə, Azərbaycanın seçdiyi bu model təhsildə şəffaflığı və etimadı artıracaq, vətəndaş məmnunluğunu yüksəldəcək və rəqəmsal hökumət quruculuğu sahəsində nümunəvi təcrübə kimi çıxış edəcək.