TEXNOLOGİYA

Danimarka növbəti altı ay ərzində Avropa İttifaqı Şurasına sədrlik etdiyi üçün Aİ böyük texnologiya şirkətlərinin təsirini məhdudlaşdırmaq, hər şeydən əvvəl rəqəmsal mühitdə uşaqları və gəncləri qorumaq əzmindədir.

Xeberler.az məlumat verir ki, bu həftə vəzifəsinin icrasına başlayan Danimarka hökuməti avropalıların, xüsusən də gənclərin texnologiya ilə qarşılıqlı əlaqəsini dəyişdirə biləcək iddialı qanunvericilik gündəliyinin hazırlanmasını prioritet vəzifə kimi qarşıya qoyub.

“Uşaqları və gəncləri zərərli onlayn məzmundan, asılılıq yaradan alqoritmlərdən və onların məlumatlarının kütləvi şəkildə toplanmasından qorumaq gündəliyimizin əsas mövzusudur”, -deyə Danimarka rəhbərliyinin proqramında vurğulanır. Praktikada bu, asılılıq yaradan xüsusiyyətlərin aradan qaldırılması və daha sərt yaş yoxlama sistemlərinin tətbiqi üçün məhsulun yenidən dizaynı tələblərinə qapı açır.

Paralel olaraq, Aİ də müəllif hüquqlarına riayət olunmasına xüsusi diqqət yetirməklə, süni intellekti tənzimləməyə çalışacaq.

Bu ilin payızında Avropa İttifaqı, çox güman ki, ən mübahisəli və bölücü qanunlardan biri ilə bağlı yekun qərar qəbul edəcək. Belə ki, gündəmdə “WhatsApp”, “Instagram”, “Google” və “TikTok” kimi böyük platformaların istifadəçilərinin şəxsi söhbətlərini pedofiliya üçün skan etmələri tələbi var. Əlbəttə, bu yoxlama həmişə məhkəmə icazəsi ilə aparılacaq. Avropa Şurasının məlumatına görə, məqsəd Aİ-də hər beş uşaqdan birinə təsir edən bu bəla ilə mübarizə aparmaqdır.

Artıq 2023-cü ildə parlament tərəfindən təsdiqlənməsi nəzərdə tutulan təklif Almaniya və Niderland kimi əsas üzvlərin şiddətli müqaviməti səbəbindən təxminən iki ildir ki, dalana dirənib. Bəzi dövlətlər qorxur ki, yetkinlik yaşına çatmayanları qorumaq adı altında aparılacaq bu yoxlamalar kütləvi nəzarətə qapı açacaq və təhlükəsiz onlayn ünsiyyətin təməl daşı olan şifrləmə prinsipini pozacaq. Bu, həmçinin “WhatsApp” kimi bəzi proqramlar vasitəsilə gündəlik göndərilən mesajların söhbətdən kənar hər kəsə, o cümlədən xidmətin sahibi olan şirkətə görünməsini qeyri-mümkün edir.

Danimarkanın Aİ-yə sədrliyi bu məsələdə maneələri aradan qaldırmaqda və razılığa gəlməkdə qərarlıdır. Təqvimdə qırmızı ilə yazılmış tarix – oktyabrın 14-ü Avropada məxfiliyin gələcəyini müəyyən edəcək müzakirələrin yenidən başlanacağı gündür. Məqsəd sosial mediadan istifadə üçün minimum yaş həddi, bəlkə də 15 yaş müəyyənləşdirmək və platformaları bu məhdudiyyətə hörmət etməyə məcbur etməkdir.