TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Dünyada ölkələrin süni intellekt üzrə hazırlıq səviyyəsini və imkanlarını ölçən əsas beynəlxalq reytinqlər sırasında Oxford Insights, Stanford AI Index və Beynəlxalq Valyuta Fondunun (IMF) rəqəmsal hazırlıq indikatorları xüsusi yer tutur. Bu reytinqlər dövlətlərin süni intellekti nə dərəcədə effektiv şəkildə idarə edə və tətbiq edə bildiyini qiymətləndirir.

Xeberler.az bildirir ki, bu fikirlər Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüzün sosial şəbəkə paylaşımında əksini tapıb.

Ekspert qeyd edib ki, “Oxford Insights” tərəfindən açıqlanan Government AI Readiness Index 2025 reytinqi ölkələri dörd əsas istiqamət üzrə qiymətləndirib. Bunlara siyasət və idarəetmə (Policy & Governance), data və AI infrastrukturu (Data & AI Infrastructure), dövlət sektorunda süni intellektin tətbiqi (Public Sector Adoption), eləcə də insan kapitalı və innovasiya ekosistemi (Human Capital & Innovation) daxildir.

2025-ci il hesabatına əsasən Azərbaycan reytinqdə 111-ci yerdən 70-ci yerə yüksələrək, bir il ərzində qlobal miqyasda ən sürətli irəliləyiş göstərən ölkələrdən biri olub. Bu nəticə ölkədə süni intellekt strategiyasının qəbul edilməsi, dövlət tərəfindən süni intellektlə əlaqəli iki Superkompüter Mərkəzinin yaradılması, eləcə də dövlət sektorunda koordinasiyanın gücləndirilməsi ilə əlaqələndirilir.

Reytinqdə Özbəkistan və Qazaxıstanın əhəmiyyətli irəliləyişi, eləcə də NVİDİA ilə ciddi əməkdaşlığa malik olan Ermənistanın nisbətən geridə qalması diqqət çəkən məqamlardandır.

Hesabatdan göründüyü kimi, Azərbaycanın ən güclü tərəfləri hüquqi və institusional çərçivənin formalaşdırılması ilə bağlıdır. Bununla yanaşı, kadr hazırlığı, elmi-tədqiqat fəaliyyəti, həmçinin genişmiqyaslı innovasiya proqramları və praktik tətbiqlər hələlik zəif tərəflər kimi qiymətləndirilir - deyə ekspert vurğulayıb.

Reytinqdə bəzi ölkələrin mövqeyi belədir:

• ABŞ – 1-ci yer

• Böyük Britaniya – 2-ci yer

• Ukrayna – 40-cı yer

• Rusiya – 47-ci yer

• Türkiyə – 48-ci yer

• Qazaxıstan – 60-cı yer

• Özbəkistan – 62-ci yer

• Azərbaycan – 70-ci yer

• Gürcüstan – 84-cü yer

• Ermənistan – 108-ci yer

• Qırğızıstan – 116-cı yer

• Belarus – 121-ci yer

Osman Gündüzün fikrincə, Azərbaycanın mövqeyinin daha da yaxşılaşması üçün süni intellekt üzrə kütləvi kadr hazırlığına, AI texnologiyalarının dövlət xidmətlərində və biznesdə geniş tətbiqinə, eləcə də akademik mühitdə tədqiqatların gücləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.