E - HÖKUMƏT

Əgər “Facebook” sosial şəbəkəsində sizə“Facebook gedir!” –deyə bildiriş gəlsə, oradakı linkə klikləməyin.  Son günlər Facebook sosial şəbəkəsində geniş yayılmış bu bildiriş linkləri spam xarakteri daşıyır. İstifadəçisi linkə kliklədiyi halda nə baş verir?

Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzindən (Cert.gov.az) Tural Məmmədovun məsələ ilə bağlı fikirlərini öyrəndik. Tural bəy bildirdi ki, belə linklər çox vaxt spam xarakteri daşıyır. Maraqlı başlıqlar istifadə edərək, insanları cəlb edirlər. Linki klikləyəndə açılan yeni səhifədən kompüterə fayl yüklənir. Yüklənən naməlum fayl vasitəsilə Facebook hesabınızdan paylaşımlar edilir.

Ümumiyyətlə, belə naməlum linkləri açmamağınız məsləhətdir. Lakin açmaq istəsəniz, “Facebook” un aktiv(login) olmadığı brovserdən açmağınız təhlükəsiz olar. Bunun virus yaxud başqa nəsə olduğunu dəqiqləşdirmək lazımdır. Amma hər bir halda, kompüterinizə yüklənən fayl sizin cookilərinizi( brovserin yaddaşında qalan axtarışlar, daxil etdiyiniz kod və emaillər) əldə edə bilir.

Əgər artıq siz bu hal ilə qarşılaşmış və linki klikləmisizsə, o zaman ilk növbədə tətbiqetmələrinizə diqqət yetirin.  Tural Məmmədov deyir ki, çox vaxt belə linklər hansısa tətbiqetmələrin aktiv olmasına lazım olan icazə - OK düyməsinə aid olur. Yəni siz linki açmaqla avtomatik olaraq tətbiqetməni aktivləşdirirsiniz. Əgər belə halla üzləşmisinizsə, tətbiqetmə siyahınıza baxın, son əlavə etdiyiniz ya istifadə etdiyiniz, yaxud naməlum tətbiqetmə varsa, onu silin.

Sonda qeyd etmək istəyirəm ki, “Facebook” da bu nə birinci nə də sonuncu haldır. Əgər sizi dostlarınız bu cür status yazıb işarələsələr, linki açmazdan öncə iki dəfə düşünün.

Ülkər Eldarqızı