MÜSAHİBƏ

İnternet tariflərinin yenidən artırılacağı ilə bağlı sosial şəbəkələrdə müzakirələr davam edir. İnternet bazarında hökmran mövqeyə malik olan dövlət provayderi Aztelekom isə yayılan iddialara münasibət bildirərək hazırda tarif artımı ilə bağlı qərarın olmadığını açıqlayıb.

Xeberler.az bildirir ki, Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz məsələ ilə bağlı sosial şəbəkə hesabında paylaşım edərək son illər internet tariflərində baş verən ardıcıl artımları və bazardakı vəziyyəti tənqid edib.

Onun sözlərinə görə, son 4 ildə internet tarifləri mərhələli şəkildə ciddi şəkildə yüksəlib. 2021-ci ilə qədər 4 Mb/s sürət üçün 10 manat, 10 Mb/s üçün isə 12,5 manat ödənildiyi halda, 2022-ci ildə 10 Mb/s paketi olan abonentlər avtomatik olaraq 30 Mb/s – 18 manatlıq tarifə keçirilib. 2023-cü ildə minimum paket 40 Mb/s – 18 manat olaraq müəyyən edilib və aşağı sürətli paketlər bazardan çıxarılıb. 2024-cü il avqustun 15-də isə Aztelekom-un təşəbbüsü ilə minimum tarif 100 Mb/s – 25 manat elan olunub.

Osman Gündüz qeyd edib ki, əsas problem bu dəyişikliklərin istifadəçilərə real seçim imkanı verilmədən həyata keçirilməsidir. Xüsusilə region və kəndlərdə yaşayan, internetdən əsasən ünsiyyət, təhsil və dövlət xidmətləri üçün istifadə edən ailələr üçün 10–20 Mb/s sürətin kifayət etdiyini vurğulayan ekspertin fikrincə, nəticədə bir çox istifadəçi ya internetdən imtina etməyə, ya da riskli “şərikli internet” modellərinə keçməyə məcbur olub.

O, əlavə edib ki, əgər məqsəd beynəlxalq statistik göstəricilərdə orta internet sürətini artırmaq idisə, bunun daha ədalətli yolları mövcud idi. Məsələn, regionlarda yüksək sürətə ehtiyacı olan istifadəçilər üçün təşviq və güzəşt mexanizmlərinin tətbiqi mümkün idi. Bu istiqamətdə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinə (RİNN) rəsmi təkliflərin təqdim edildiyi də bildirilib.

Paylaşımda Aztelekom-un AZCON Holdinqin tərkibinə daxil edildikdən sonra qiymət siyasətinə yenidən baxılacağına dair gözləntilərin hələlik doğrulmadığı vurğulanır. Ekspert hesab edir ki, dövlətin internet bazarındakı payı bu qədər yüksək olduğu halda, dövlət provayderinin inzibati üsullarla qiymət müəyyənləşdirməsi yolverilməzdir.

Osman Gündüz xatırladıb ki, avqustun 15-də baş verən qiymət artımı Antiinhisar qurumu tərəfindən ilkin olaraq “kartel sövdələşməsi” və “vətəndaşların seçim hüquqlarının məhdudlaşdırılması” kimi qiymətləndirilmiş və araşdırmaya başlanmışdı. Lakin bu araşdırmanın nəticələri indiyədək ictimaiyyətə açıqlanmayıb.

Ekspertin fikrincə, “gələn ildən tariflər arta bilər” mövzusunun yenidən gündəmə gətirilməsi ictimai reaksiyanı ölçmək və növbəti artımı əvvəlcədən normallaşdırmaq cəhdi təsiri bağışlayır.

O, həmçinin qeyd edib ki, avqust ayındakı qiymət artımından sonra Aztelekom-un aylıq gəlirinin 100 milyon manata, illik dövriyyəsinin isə 1 milyard manatdan çox olduğu barədə məlumatlar yayılıb. Bunun fonunda yükün yenidən vətəndaşın üzərinə qoyulması sual doğurur.

Osman Gündüz sonda Antiinhisar qurumunun gələcəkdə bazarda hökmran mövqeyə malik olan təbii inhisarçı dövlət şirkətinə qarşı daha sərt və effektiv mövqe ortaya qoyacağına ümid etdiyini, lakin bunun hələlik real görünmədiyini bildirib.