TEXNOLOGİYA

Dünya İqtisadi Forumu nəzdində fəaliyyət göstərən Meta Council qrupu gələcəyi istiqamətləndirəcək bəzi texnoloji problemlərlə bağlı suallara cavab tapmağa çalışır.

Qrupun son hesabatında 2015-ci ilin "Ən ümidverici və yenilikçi" 10 inkişaf edən texnologiyasına yer verilib. Bu texnologiyaların gələcəyimizi istiqamətləndirmə potensialları da qiymətləndirilib.

Xəbərlər gələcəyimizi istiqamətləndirəcək texnologiyaları təqdim edir:

1- Yanacaq batareyalı vasitələr

2- Yeni nəsil robotlar

3- Çevrilə bilən, istiliyə həssas plastiklər

4- Genetika mühəndisliyi

5- 3D printer əsaslı istehsal

6- İrəli səviyyəli süni zəka texnikaları

7- İnternet əsaslı istehsal

8- İnsansız idarə edilən hava vasitələri ( İHV'lər )

9- Beyinin hərəkət prinsipi ilə işləyən texnologiyalar

10- Rəqəmsal gen texnologiyası

Hidrogen yanacaq hüceyrəli avtomobillər, ən əhəmiyyətli qlobal ətraf problemlərindən biri olan hava çirkliliyinin azaldılmasına əhəmiyyətli qatqı təmin edəcək.

Yeni nəsil robotlar ilə daha çox kənd təsərrüfatı sahəsində istifadə ediləcək. Bu robotlar sayəsində təkrarlanan işlərin 24 saat ərzində daha ucuza edilməsi və böyük iqtisadi fayda gətirməsi gözlənilir.

Yenidən istehsal ediləbilən istiyə həssas (termoset) plastik texnologiyası ilə cib telefonlarından təyyarələrə qədər bir çox yerdə istifadə ediləcək plastiklər, geri çevrilmə xüsusiyyətiylə ön plana çıxacaq və gələcək 5 il içində geri çevrilməsi olmayan plastiklərin yerini tutacaq.

Son illərdə müdafiə sənayesində əhəmiyyət qazanan insansız hava təyyarələri ətraf şərtlərini daha yaxşı hala gətirəcək. Təyyarələr yüksək duyğu xüsusiyyətləriylə, havada gözlənilməyən təhlükələrə qarşı ani reaksiya verə və insanlar üçün riskli olan vəzifələri də yerinə yetirə biləcək.

"Nöromorfik texnologiyası" ilə yeni kompüterlərin insan beyni kimi çalışması və düşünmə qabiliyyətinə sahib olması təmin ediləcək. "Rəqəmsal gen texnologiyası" ilə də insan DNT-si, USB yaddaşlara yüklənəcək.

Uzun müddət mübahisəli mövzu olan genetika texnologiyası, "həssas genetika mühəndisliyi" texnikalarıyla yeni miqyasa keçəcək. Belə ki, əkinçilikdə davamlılıq genetik texnologiyayla təmin ediləcək. Bitkilərin genetik kodları dəyişdirilərək, daha bəsləyici və dəyişən iqlim şərtlərinə uyğunlaşdırılacaq.

İstehsal texnologiyasında inqilab yaradacaq xüsusiyyətdə dəyişikliklər və yeniliklər gətirən "üç ölçülü printerlər" ilə yaradıcı fikirlər və dizayn gerçək modellərə, son məhsullara, parçalara və prototiplərə sürətli bir şəkildə çevriləcək. 3D texnologiyasının yaxın zamanlarda hüceyrə təmirində və yeni hüceyrələrin yaradılmasında istifadəsi gözlənilir.

" Süni zəka texnologiyası" ilə inkişaf etmiş maşın, gücündən faydalanaraq, insanların ehtiyac duyduğu bir çox xidməti ağıllı robotlar vasitəsilə reallaşdıracaq. İstehlakçıya tək mərhələdə istehsal xidmətini təqdim edəcək "paylama istehsalı" sistemiylə də qaynaqların daha təsirli istifadə edilməsi və fabriklərdəki tullantıların miqdarının azaldılması gözlənilir.

Sevinc Çəltikova