TEXNOLOGİYA

Qazaxıstan rəqəmsal transformasiya və ekosistemin inkişafı sahəsində bizdən xeyli irəlidədir. Beynəlxalq statistikalar da bunu göstərir.

Amma elə sahələr var ki, biz onlardan xeyli irəlidəyik.

Baxıram ki, Qazaxlar hələ indi "Rəqəmsal notariatı" işə salıb, hələ indi etibarnamələri rəqəmsallaşdıra biliblər. Bizdə isə elektron notariat neçə illər öncə, "Mobil notariat"ın ilk versiyası isə 2020-ci ildən aktivdir.

"Mobil notariat" Azərbaycanın ən faydalı və populyar rəqəmsal hökumət həllidir.

Hazırda isə onun az qala 4-cü versiyası aktivdir və burada xeyli sayda rəqəmsal ədliyyə xidmətləri əlçatandır.

Amma onu da qeyd edim ki, Qazaxıstanın mobil hökumət tətbiqində 27 xidmət tam rəqəmsallaşıb, yəni orada telefonda göstərilən məlumatlar rəqəmsal sənəd statusa malikdir.

Bizim eGov mobil tətbiqdə olan məlumatlar isə sadəcə bir informasiysdır, hər hansı hüquqi əsası hələlik tam müəyyənləşməyib.

İRİA eGov mobil hökumət tətbiqinin yenidən qurulacağını, buradakı ən az 5 xidmətlə bağlı məlumatın "rəqəmsal sənəd" statusu alacağını açıqlayıb. Hələlik bunlar reallaşmayıb.

Yeri gəlmişkən, "Rəqəmsal notariat"la bağlı təqdimatı Qazaxıstanın ədliyyə qurumu Cənubi Asiyanın ən böyük innovasiya və texnologiya tıdbiri olan DİGİTAL BRİDGE2023 forumunda açıqlayıb.

Hansı ki, bizim İRİA rəsmiləri də bu tədbirə qatılmışdılar. Tədbirdən sonra isə, hansısa bir təhlillər və müqayisələr aparılmadan, iki ölkəni müqayisə edərək Azərbaycanı "riskləri daim qiymətləndirərək çox diqqətli davranış" sərgiləyən ölkə olaraq xarakterizə etmişdilər.

Lakin, göründüyü kimi, problemlərimizlə bərabər, təqdim edə biləcəyimiz xeyli uğurlarımız da var.

Ümumiyyətlə, düşünürəm ki, İRİA rəhbərliyi beynəlxalq tədbirlərdə təmsilçiliyə, ondan faydalanmağa daha ciddi diqqət yetirməlidir. Bəzən müşahudə olunur ki, hansısa beynəlxalq tərdbirə qatılanların içərisində İRİA rəsmiləri daha çoxluq təşkil edir, nəinki, startaplar və ya digər ekosistem iştirakçıları. Bu isə, yumşaq desək, doğru bir yanaşma deyil.

Osman Gündüz,

Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti, ekspert