Ötən gün prokurorluq sisteminin rəqəmsallaşmasına həsr olunan, “Rəqəmsal cinayət prosesi: müasir çağırışlar və hədəflər” mövzusunda konfrans keçirilib.
Ədliyyə sistemində, məhkəmələrdə, DİN-də rəqəmsallaşma xeyli öncədən başlasa da prokurorluq sistemində bu işlərə 2-3 il öncə başlanıb.
Ötən il “Elektron prokurorluq” sistemi də istifadəyə verilib. Dünən bu sistemin “İstintaq” və “Cinayət xarakterli materiallar” alt sistemləri də təqdim edilib.
Açıqlanan məlumatlardan belə qənaətə gəlmək olar ki, sektora cavabdeh olan birinci şəxslərin, xeyli sayda hüquq-mühafizə orqanları rəhbərlərinin iştirakı ilə keçirilən dünənki tədbir də faydalı olub.
Bununla belə burada bir neçə diqqət çəkən məqamlar var.
Artıq görünən odur ki, hüquq-mühafizə sektorunda da informasiya sistemlərinin , onların alt sistemlərinin sayı artmaq üzrədir.
Ötən gün elektron ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə imkan verən daha bir resursun, vahid bir “E-justice” sisteminin də yaradılması təklif edilib.
Görünən odur ki, Ədliyyə Nazirliyinin “Elektron məhkəmə” sistemindən, Vahid Məhkəmə portalından fərqli olan yeni bir rəqəmsal həllin yaradılması təklif edilir.
Diqqətimi cəlb etdi ki, yeni ədliyyə nazirimiz Fərid Əhmədov da güman ki bu məsələləri nəzərdə tutaraq konfransdakı çıxışında “hədəf olaraq inteqrasiyası təmin olunmuş vahid rəqəmsal ədalət mühakiməsi sisteminə istiqamətlənmiş addımlar atılmasının” vacibliyini bildirib.
Nazir vahid məlumat bazasının süni intellekt alətlərinin tətbiqi üçün də əlverişli imkan yaradacağını bildirib.
Yəni yeni nazirin fikrincə diqqət yetiriləcək vacib məsələ ədliyyə
sisteminə məxsus rəqəmsal resursların vahid bir inteqrasiya olunmuş sisteminin, vətəndaş üçün çıxış təmin edilən bir dövlət resursunun yaradılmasıdır. Fikrimcə yetərincə düşündürücü məqamlardır.
Baş prokurorluğun təqdim etdiyi yeni rəqəmsal həllərlə bağlı diqqətimi cəlb edən məsələlərdən daha birisi hazırlanan resursların cinayət prosesi iştirakçıları, məsələn vətəndaş üçün hansı əhəmiyyətinin olması oldu.
Hələlik açıqlanan məlumatlardan görünən odur ki, Baş Prokurorluq bu rəqəmsal resursları öz daxili proseslərini daha effektiv qurmaq üçün hazırlayıb.
Düşünürəm daha faydalı ola bilərdi ki, xarici təcrübədə olduğu kimi, bu resurslara prosesin bütün iştitakçıları , elə vətəndaşlar üçün də faydalanmaq imkanları yaradılsın.
Vətəndaşlara bu resurslarda müraciət imkanları yaratmaq və onu izləmək imkanı vermək, cinayət işinin gedişi ilə bağlı məlumat almaq imkanları , axtarışda olanlarla bağlı məlumat almaq imkanları və s. təqdim edilə bilərdi.
Məsələn, ölkə üzrə cinayətkarlıqla bağlı statistika, bölgələr üzrə cinayərtkarlığın vəziyyətini əks etdirən rəqəmsal xəritə və məlumatlar da ictimai əhəmiyyət kəsb edir.
Qonşu ölkələrdə artıq bu tip məlumatlar rəqəmsal xəritələrlə əhaliyə təqdim edilir.
Eyni zamanda qeyd etmək istərdim ki, ötən günkü tədbirdə ölkədə rəqəmsal transformasiyaya və inteqrasiyaya cavabdeh dövlət qurumunun - RİNN-in və İRİA-nın aktivliyinin olmaması və vətəndaş cəmiyyətinin dəvət edilməməsi də diqqət cəlb edən olub.
İstənilən halda, düşünürəm ki, rəqəmsal prokurorluğun yaradılması istiqamətində Baş Prokurorluğun atdığı addımlar təqdirəlayiqdir.
Bütün bunlar sektorda şəffaflığın gücləndirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının qorunması, büdcə xərclərinin azaldılması və daha çevik və effektiv idarəetmənin tətbiqi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
