TELEKOMMUNİKASİYA

17 may tarixi bütün dünyada World Telecommunication and Information Society Day — Ümumdünya Telekommunikasiya və İnformasiya Cəmiyyəti Günü kimi qeyd olunur. Bu gün informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının cəmiyyətin inkişafındakı rolunu vurğulamaq, rəqəmsal transformasiyanı təşviq etmək və texnologiyalara əlçatanlığın artırılmasına diqqət çəkmək məqsədi daşıyır.

Xeberler.az bildirir ki, bu əlamətdar tarix 1865-ci il mayın 17-də International Telecommunication Unionnın (ITU) yaradılması ilə bağlı ilk beynəlxalq teleqraf sazişinin imzalanması ilə əlaqədardır. Hazırda ITU telekommunikasiya və rəqəmsal inkişaf sahəsində dünyanın ən nüfuzlu beynəlxalq qurumlarından biri hesab olunur.

Müasir dövrdə telekommunikasiya və informasiya texnologiyaları iqtisadiyyatın, dövlət idarəçiliyinin, təhsilin, səhiyyənin və biznesin əsas sütunlarından birinə çevrilib. Süni intellekt, 5G, bulud texnologiyaları, böyük verilənlər və kibertəhlükəsizlik kimi istiqamətlər artıq qlobal inkişaf gündəliyinin əsas mövzularındandır.

Azərbaycan da son illərdə rəqəmsal transformasiya istiqamətində mühüm addımlar atır. Ölkədə elektron hökumət xidmətlərinin genişləndirilməsi, genişzolaqlı internet infrastrukturunun inkişafı, rəqəmsal ödəniş sistemlərinin təşviqi və innovasiya ekosisteminin gücləndirilməsi istiqamətində müxtəlif dövlət proqramları və qərarlar qəbul olunub.

Xüsusilə “Rəqəmsal İnkişaf Konsepsiyası”, dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması, regionlarda yüksək sürətli internetin genişləndirilməsi, “ASAN xidmət” modelinin inkişafı və kibertəhlükəsizlik sahəsində institusional tədbirlər ölkənin rəqəmsal inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bununla yanaşı, 5G texnologiyalarının tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması və süni intellekt həllərinin dövlət və özəl sektorda istifadəsi istiqamətində də mühüm təşəbbüslər həyata keçirilir.

Son illərdə Azərbaycanda kibertəhlükəsizlik sahəsində də diqqət artırılıb. Dövlət qurumlarında informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, kritik infrastrukturun qorunması və rəqəmsal risklərin idarə olunması məqsədilə yeni mexanizmlər tətbiq edilir. Eyni zamanda startap ekosisteminin inkişafı, innovasiya mərkəzlərinin yaradılması və gənclərin texnologiya sahəsinə cəlb olunması istiqamətində layihələr genişlənir.

Mütəxəssislərin fikrincə, rəqəmsal cəmiyyətin formalaşması yalnız texnoloji yeniliklərlə deyil, həm də rəqəmsal savadlılığın artırılması, təhlükəsiz internet mühitinin qurulması və innovativ düşüncənin təşviqi ilə birbaşa bağlıdır.

Qeyd edək ki, Ümumdünya Telekommunikasiya və İnformasiya Cəmiyyəti Günü münasibətilə dünyanın müxtəlif ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da konfranslar, forumlar və maarifləndirici tədbirlər təşkil olunur. Bu təşəbbüslər rəqəmsal gələcəyin qurulması və texnologiyaların cəmiyyətin bütün təbəqələri üçün əlçatan olması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Pərvin Əli