AVADANLIQ

Ticarət gəlirlərinin səkkizdəbir hissəsindən çoxu informasiya və kommunikasiya texnologiyalarından (İKT) gəlir və bu məhsulların 80%-i Asiyada istehsal olunur.

Xeberler.az BMT-nin məlumatına istinadən bildirir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) məlumatına görə, elektron komponentlər - mikroçiplər, dövrə lövhələri və sensorlar sektorun sürətli böyüməsində əsas rol oynayır.

Elektron komponentlər gündəlik həyatımızın sevilməyən, lakin vacib bir hissəsidir. Onlar smartfonlarda, kompüterlərdə, şəbəkə mərkəzlərində, elektrik-nəqliyyat vasitələrində və bərpaolunan enerji sistemlərində mövcuddur. Onların istehsalı əhəmiyyətli dərəcədə əlavə dəyər yaradır və ölkələrin iqtisadi inkişafına təsir göstərir. Komponentlər istehsal edən şirkətlər daha yüksək ixtisaslı iş yerləri yaradır və davamlı ixrac gəlirləri əldə edir.

Lakin rəqəmsal ticarətin faydaları qeyri-bərabər paylanıb. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin çox vaxt məhdud potensialı olur, yalnız sadə komponentlər istehsal edir və ya yığım işləri görür. Bu, onların rəqəmsal iqtisadiyyatda tam iştirak etməsinə mane olur. Texnologiyaya və bacarıqların inkişafına investisiya qoyulmadan, belə ölkələr qlobal ticarətin kənarında qalmaq riski ilə üzləşir.

UNCTAD-a görə, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları xidmətlərində qlobal ticarətin həcmi 2024-cü ildə 1,2 trilyon dollara çatıb. Bu sektorda 2017-ci ildən bəri davamlı artım müşahidə edilir və COVID-19 pandemiyası dövründə ona tələbat əhəmiyyətli dərəcədə artıb.

Avropa İKT xidmətləri ixracında (məsələn, rabitə və kompüter xidmətləri) dünyada liderlik edir və ümumi bazarın təxminən 57%-nə sahibdir, Afrika və Latın Amerikası isə birlikdə 3%-dən az paya malikdir.

Filmlər, musiqi və kitablar da daxil olmaqla, uzaqdan rəqəmsal şəkildə çatdırıla bilən malların ticarəti 2024-cü ildə 10% artıb.

İnkişaf etmiş ölkələr ixracın təxminən dörddə üçünə malikdir və bu rəqəm təxminən 3,8 trilyon dollara çatıb, inkişaf etməkdə olan ölkələr isə təxminən 1,2 trilyon dollar dəyərində mal ixrac edib.