MOBİL RABİTƏ

Təklif qəbul edilsə, hər bir Azərbaycan vətəndaşı şəxsi istifadə üçün 2 ildə cəmi bir telefon ölkəyə gətirə biləcək.

Bu o deməkdir ki, artıq internetdən uyğun qiymətə telefon almaq çətinləşəcək. Bildiyiniz kimi son 2 ildir ölkəyə xaricdən gətirilən telefonlara məcburi IMEI qeydiyyatı istənilirdi. 30 gün içində IMEI qeydiyyatdan keçməyən telefonlar bağlanılırdı. Yeni qadağaya əsasən hər bir vətəndaş ancaq 2 ildə 1 dəfə IMEI qeydiyyatdan keçirə biləcək. Gömrükdən də həmçinin 2 ildə bir dəfə öz adına telefon gətirə biləcək.

Bəs qadağanın səbəbi nədir?

Araşdırmalar göstərir ki, daxili bazarda aktiv satılan telefonların 80%-i xarici elektron ticarət mağazalarından çatdırılma yolu ilə gətirilib. Alıcılarının xarici elektron ticarət mağazalarına üz tutmasının səbəbi yerli bazar qiymətlərindən ən az 30-40% faiz ucuz olmasıdır. Dubay kimi vergi cənnəti ölkələrdə yerləşən elektron ticarət mağazaları Azərbaycanlı alıcılara məhsul satdığında ƏDV, İdxalat vergisi kimi xərclərlə üzləşmədiyi üçün məhsullarını daha ucuz alıcılara çatdıra bilirlər. Bu məsələdən aydın olur ki, qadağanın əsas səbəbi daxili bazarı qorumaq və büdcə gəlirlərini artırmaqdır. Əgər belə davam etsə idi rəsmi distributorlar çox qısa vaxt ərzində ağ bayraq qaldıracaqdı.

Qadağa kimlərə faydalı kimlərə zərər verəcək ?

Fikrimcə bu qadağanın daxili bazara ciddi təsiri olmayacaq. Alıcılar 2 ildə 1-dən çox telefon ölkəyə gətiribsə bu telefonlarını yaxın qohumlarının adına qeydiyyatdan keçirəcək və ya yaxın qohumlarının adına gətirəcək. Alternativ yol kimi köhnə telefonların IMEI-lərini yeni telefonlara “klonlayacaqlar”.

Problem və çıxış yolu nədir ?

Alıcılar tərəfindən rəsmi qarantiya və sığorta məsələlərinə qarşı mənfi rəylər var. Qarantiyaya inam çox azdır. Bir çox alıcı qarantiyada olan telefonu servisə aparsa da onlardan pul istənilir. Məlum məsələdir ki, rəsmi servisin xidmət qiymətləri daxili bazardakı digər rəsmi olmayan servislərdən dəfələrlə yüksək olur. Müştəri təmir üçün rəsmi olmayan servisə telefonu aparacaqsa rəsmi distributorlardan telefon almaq öz mənasını itirir. Xüsusən satış sonrası xidmətə (After Sales) diqqət yetirmək, alıcıların diqqətini bu mövzulara yönəltmək rəsmi distributorların çıxış yolu ola bilər. Alternativ kimi faydalı olacaq əlavə dəyərli servislər (VAS) yaradılmalıdır. Mobil Operatorla daha intensiv əməkdaşlıq edib, telefon alan hər alıcıya hissə-hissə ödəmə yolu və bonus dəqiqələr, internet, endirim kartları kimi imkanlar yaradılmalıdır. Elektron Ticarət-in “dəqiq müştəri hədəfləmə” imkanlarından daha ciddi istifadə olunmalıdır. Gömrükdə qadağalar yaratmaqla bu məsələ həll olunmayacaq.

Qısaca rəsmi distributorlar marketinqin və elektron ticarətin imkanlarından maksimum faydalanmalıdır.

 Biznesin İnkişafı üzrə mütəxəssis Nicat Manafov