İşğaldan azad edilmiş rayonların adlarının qlobal xəritələrdə istifadəsi hansı vəziyyətdədir?
"Qlobal xəritələrdə işğaldan azad edilən rayonların adları, ərazidəki digər coğrafi adlar hələ də iki dildə-Azərbaycan və erməni dillərində verilir".
Xeberler.az bildirir ki, bu sözləri Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti Osman Gündüz deyib.
Ekspertin sözlərinə görə, ötən müddət ərzində qlobal xəritə xidmətləri göstərən şirkətlərin (Google, Apple, Yandex, OpenStreetMap və s.) söykənəcəyi və istifadə edəcəyi milli datalarla bağlı ölkə qanunvericiliyində müəyyən dəyişikliklər edilib, dövlət qurumları arasında səlahiyyət bölgüsü dəqiqləşib, kordinasiya məsələsi həll edilib.
Problemin həlli istiqamətində konkret hansı addılmar atılıb:
1. Nazirlər Kabinetinin 20 fevral 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasının Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş ərazilərinə təhrif edilmiş formada istinad edilən xəritələrdən istifadə hallarının qarşısının alınmasına dair Tədbirlər Planı” da təsdiq edilib.
2. Ekologia və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin “Geodeziya və Kartoqrafiya” dövlət şirkəti rəqəmsal xəritələri və datanı hazırlayıb.
3. Coğrafi adların elektron bazası, coğrafi adların transliterasiyası və düzgün yazılışı AMEA-nın Dilçilik və Coğrafiya üzrə qurumları tərəfindən hazırlanıb, Nazirlər Kabinetinin Qaydaları təsdiqlənib.
4. ETSN və NRYTN MHM coğrafi adlarla bağlı rəqəmsal datanı, 11 adda açıq coğrafi məlumatları NRYTN -nin Açıq Məlumat Portalına- OPENDATA.az-a yerləşdirib, maraqlı tərəflər və qlobal xəritə şirkətləri üçün APİ servislər hazırlanıb.
Görəsən Qlobal xəritə şirkətlərinin coğrafi adlarla bağlı milli datamıza istinad edilməsi necə təşkil olunub?
Ekspert bildirib ki, Nazirlər Kabinetinin yuxarıda adı çəkilən Sərəncamına uyğun olaraq qlobal resurslarda milli coğrafi adlarımızın təhrif olunmasının qarşısının alınması istiqamətində XİN əlaqəli qurumlarla birgə addımlar atmalıydı:
"Lakin göründüyü kimin bu istiqamətdə rəqəmsal milli data hazır olsa da onun tətbiqi istiqamətində atılan addımlar hələlik yetərli olmayıb.
Bildiyim qədər hazırda XİN bu istiqamətdə işləri davam etdirir. XİN qanunvericiliyə uyğun olaraq hazırlanmış milli xəritə datalarının əldə edilməsi üçün qlobal şirkətlərlə kommunikasiyaları gücləndirməlidir.
Bu məqsədlə internet ictimaiyyətinin, diasporanın potensialından effektiv istifadə edilməlidir.
Düşünürəm ki, internet ictimaiyyətinin, İnternet istifadəçilərinin də təhrif olunan coğrafi adlarla bağlı, adların iki dildə yazılmasının qarşının alınması ilə bağlı dövlət tərəfindən müəyyən olunun dəqiq coğrafi adlarımıza istinad etməklə qlobal xəritə şirkətlərinə müraciətlər etməsi faydalı olardı.
Düşünürəm ki, işğaldan azad edilən rayonlarımızın adlarının da azad edilməsi üçün, adların düzgün yazılışı üçün, Azərbaycan dilinin qlobal dünyada düzgün istifadəsi üçün dövlət və özəl sektorun, vətəndaş cəmiyyətinin səylərinin gücləndirilməsinə ciddi ehtiyac var".
