TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, Ekspert Osman Gündüz MİDA-nın 3 dekabr tarixində keçirilmiş güzəştli mənzillərin onlayn satışı ilə bağlı yaranmış vəziyyətə münasibət bildirib.

Xeberler.az bildirir ki, onun sözlərinə görə, satış günü çoxsaylı vətəndaşlar sistemdə ciddi texniki problemlərlə – platformanın ani dayanması, seçim mərhələsinə keçidin mümkünsüzlüyü və digər nasazlıqlarla üzləşiblər. Qeyd olunur ki, müşahidə edilən problemlər əvvəlki satışlarda rast gəlinən texniki çətinliklərdən xeyli fərqlənib.

Diqqətçəkən məqamlardan biri isə satış günü MİDA tərəfindən hər hansı rəsmi açıqlamanın verilməməsi olub. Yalnız dekabrın 4-də Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) və MİDA birgə açıqlama yayaraq satış zamanı kiberhücum cəhdlərinin qeydə alındığını, lakin təhlükəsizlik mexanizmləri vasitəsilə onların qarşısının alındığını bildiriblər. Həmin məlumatda ilk mənzil seçiminin satışın 21-ci saniyəsində baş tutduğu da qeyd edilib.

Lakin dekabrın 26-da yayılan növbəti rəsmi açıqlamada DTX və MİDA artıq bu məsələ ilə bağlı konkret cinayət işinin başlandığını elan ediblər. Bildirilib ki, bəzi şəxslər xüsusi proqram təminatı vasitəsilə “Güzəştli mənzil” sisteminin istifadəçi səhifəsinə və mühafizə mexanizmlərinə qanunsuz texniki müdaxilə edərək prosesi manipulyasiya etməyə və ayrı-ayrı vətəndaşlara qanunsuz üstünlük qazandırmağa cəhd göstəriblər.

Osman Gündüz hesab edir ki, bu faktlar bir sıra haqlı suallar yaradır. Onun fikrincə, “ayrı-ayrı vətəndaşlara” üstünlük yaratmaq məqsədilə edilən bu müdaxilələrin digər vətəndaşların hüquqlarının pozulmasına səbəb olub-olmaması, satış zamanı yaranan texniki problemlərin məhz bu kiber müdaxilələrlə bağlı olub-olmaması aydınlaşdırılmalıdır. Əgər bu hallar təsdiqlənərsə, satışın nəticələrinə təsiri və əvvəlki illərdə olduğu kimi nəticələrin ləğv edilib-edilməyəcəyi məsələsi gündəmə gələ bilər.

Ekspert vurğulayıb ki, bu suallara yalnız istintaq prosesləri başa çatdıqdan sonra MİDA, DTX və aidiyyəti qurumlar tərəfindən rəsmi cavab verilə bilər. O, prosesin şəffaf aparılacağına və yaxın zamanda ictimaiyyətə aydın mövqenin təqdim ediləcəyinə ümid etdiyini bildirib.

Osman Gündüzün fikrincə, güzəştli mənzillərin satışı üçün mövcud sistem nə qədər təkmilləşdirilsə və insan amilinin rolu minimuma endirilsə də, gözləntiləri tam doğrultmur və eyni risklər, eyni problemlər təkrar olunur. Daha narahatedici məqam isə bəzi hallarda digər dövlət qurumlarının da bu proseslərə cəlb olunmasının ictimai etimadın zəifləməsi riskini artırmasıdır.

Ekspert hesab edir ki, hökumət və MİDA güzəştli mənzillərin əldə olunması üçün daha ədalətli, inklüziv və ağlabatan alternativ mexanizmlər tətbiq etməlidir. Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə konkret təkliflər artıq MİDA-ya təqdim olunub.