Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz sosial şəbəkə hesabında “Azəriqaz”ın smart-kart tipli qaz sayğacları ilə bağlı yaranmış ciddi problemlər barədə paylaşım edib.
Xeberler.az bildirir ki, onun sözlərinə görə, artıq iki gündür “Azəriqaz”ın smart-kart tipli qaz sayğaclarının ödəniş sistemi faktiki olaraq çöküb. Vətəndaşlar terminallar və onlayn platformalar vasitəsilə kartlara vəsait yükləməkdə çətinlik çəkdiklərini, balansı sayğaca köçürmək istədikdə isə “kart boşdur” bildirişi ilə qarşılaşdıqlarını qeyd ediblər.
Osman Gündüz bildirib ki, bu vəziyyət problemin kartdan sayğaca ötürülməsində deyil, məhz “Azəriqaz”ın mərkəzi (backend) sistemində olduğunu göstərir. Yəni ödənilmiş vəsait sistem tərəfindən smart-karta yazılmayıb. Ödəniş sistemlərinin sahibləri və terminal operatorları da nasazlığın “Azəriqaz”dan qaynaqlandığını təsdiqləyiblər. Buna baxmayaraq, qurum ilkin mərhələdə məsuliyyəti terminalların üzərinə atmağa çalışıb.
Sonradan “Azəriqaz” rəsmi açıqlama verərək problemin öz sistemlərində yarandığını faktiki olaraq etiraf edib. Bildirilib ki, smart-kart tipli qaz sayğaclarında 31 dekabrda yaranan texniki nasazlıq 1 yanvarda aradan qaldırılsa da, kütləvi müraciətlər zamanı sistem yenidən çöküb.
Ekspert bu açıqlamanı “bəsit və sayğısız” adlandıraraq qeyd edib ki, bu hal “Azəriqaz”da həm idarəetmə, həm də rəqəmsallaşma sahəsində ciddi problemlərin mövcudluğunu göstərir. Onun sözlərinə görə, qış mövsümü, ilin sonu, limitlərin sıfırlanması və müraciətlərin artacağı əvvəlcədən məlum olduğu halda, sistem real yüklə test edilməyib və nəticədə minlərlə insan bayram günlərində qazsız qalıb. Vətəndaşlar ödəniş etsələr də, vəsait kartlara yüklənməyib.
Osman Gündüz xatırladıb ki, hökumət illər əvvəl kommunal xidmətlər üzrə vahid informasiya sisteminin yaradılacağını elan edib, ötən ilin avqustunda isə “Vahid Kommunal Xidmətlər” sisteminin yaradılması ilə bağlı Prezident fərmanı imzalanıb. Lakin təxminən 5 ilə yaxındır bu sistem real olaraq fəaliyyət göstərmir. Ekspertin fikrincə, belə bir sistem mövcud olsaydı, nə bu cür xaos yaranardı, nə də vətəndaşların ödədiyi vəsaitlər risk altında qalardı.
O, həmçinin qeyd edib ki, hər il “Azəriqaz”da oxşar problemlər müxtəlif formalarda təkrarlanır: uzun müddət evdən çıxarkən xəbərdarlıq tələbi, sayğac göstəricilərinin WhatsApp-la göndərilməsi, hətta bir müddət əvvəl mexaniki sayğacların smart sayğaclardan “daha ağıllı” olduğu ilə bağlı iddialar.
Ekspertin fikrincə, problem təkcə texniki nasazlıqda deyil, bütün xidmət zəncirinin — xidmətin təqdim olunmasının, billing sisteminin, məlumatların idarə edilməsinin, sayğacların proqram təminatının və tədarükünün — təbii inhisarçının əlində cəmləşməsindədir.
Osman Gündüz xatırladıb ki, 2024-cü ilin sonunda SOCAR ilə BƏƏ arasında Azərbaycanda süni intellekt əsaslı Ağıllı Qaz Şəbəkəsinin İdarəetmə Sisteminin tətbiqini nəzərdə tutan 480 milyon dollarlıq müqavilə imzalanıb. Buna baxmayaraq, “Azəriqaz”da bu tip problemlərin davam etməsi ciddi narahatlıq doğurur.
Ekspert vurğulayıb ki, artıq üçüncü gündür davam edən bu problem ictimai əhəmiyyət daşıyan kommunal sahədə idarəetmə və rəqəmsal transformasiya ilə bağlı hələ də çox ciddi boşluqların mövcud olduğunu bir daha göstərib.
