TEXNOLOGİYA

Bütün dünyada informasiya və kommunikasiya texnologiyaları (İKT)sahəsində sürətli inkişaf mövcuddur. Lakin Azərbaycanın öz qonşularına, inkişaf etmiş və etməkdə olan ölkələr nisbətən nə qədər inkişaf etdiyini, ölkə daxilində konkret sahələr üzrə informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının mövcudluğunu, onlardan istifadənin səviyyəsini və bir digər əhəmiyyətli məqamları anlamaq üçün statistik məlumatlara müraciət etmək lazımdır.

Əvvəlcə Azərbaycanın qlobal səviyyədə, digər ölkələrə nisbətdə inkişafına baxaq:

Ümumdünya İqtisadi Forumu İKT üzrə ölkələrin inkişafını qiymətləndirir və hər il Qlobal İnformasiya Texnologiyaları Hesabatında (Global İnformation Technology Report) Şəbəkə Hazırlığı İndeksi (Networked Readiness Index) üzrə ölkələrin reytinq cədvəlini yayımlayır. 2015-ci ilin hesabatında Azərbaycan 8 pillə geriləyərək 57-ci yerdə mövqe tutub.

Bu indeks ölkələrin informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının təklif etdiyi imkanlardan faydalanmağa olan meyilliliyini ölçür. Cədvəldən aydın görünür ki, 2015-ci ildə bu indeks üzrə Azərbaycanın reytinqi azalıb. 2013-cü ildə 82-ci pillədə yer tutan Ermənistan 2015-ci ildə 24 pillə yüksələrək 58-ci yeri tutub. İndeks üzrə uğurlu inkişaf göstərən digər bir ölkə isə Rusiyadır. Türkiyə və Gürcüstan isə bu reytinq cədvəlində böyük irəliləyiş əldə edə bilməyiblər.

İKT inkişafının əsas göstəricilərindən biri əhalinin hər 100 nəfərinə düşən telefon aparatlarının ümumi sayıdır:

Dünya Bankının məlumatlarına görə, Azərbaycan öz qonşularından geridə qalırmış kimi görünsə də son dövrlərdə bütün ölkələrdə ümumi telefon aparatlarının sayında azalma baş verir. Bu azalmaya əsas təkan vermiş hadisə isə mobil telefon rabitəsinin genişlənməsi və qiymətlərinin azalması olub. Telefon rabitəsi istifadəçilərində ən kəskin azalmalar inkişaf etmiş ölkələrdə müşahidə olunur.

Digər bir əhəmiyyətli məqam əhalinin hər 100 nəfərinə düşən mobil telefon abunəçilərinin sayıdır. 2014-cü ilin məlumatlarına əsasən Azərbaycan Respublikasında mobil telefon abunəçilərinin sayı 111-dir. Yəni hər on nəfərdən birinin ikinci mobil nömrəsi var. Ümumilikdə mobil telefon abunəçilərinin sayında artış inkişaf etmiş ölkələrində artıq yavaşlasa da, inkişaf etmək olan ölkələrdə bu prosses hələ də davam edir.

Azərbaycan internet istifadəçilərinin sayına görə öz qonşularından xeyli qabaqdadır, qonşularından yalnız Rusiya bu sahədə bizi qabaqlayıb. İnternet istifadəçilərinin sayının artmasının əsas səbəblərindən biri mobil və genişzolaqlı internet qoşulmalarının qiymətlərinin aşağı düşməsi, ümumi infrastrukturun güclənməsidir.

Azərbaycan öz qonşularına nisbətdə bəzi sahələrdə irəliləyib, bəzilərində isə geridə qalır. Lakin ümumi ölkə daxilində müxtəlif sahələr üzrə mövcud vəziyyəti görə bilmək üçün gələn yazılarımızda daha ətraflı məlumatlara baxacağıq.

Murad Məmmədzadə