MÜSAHİBƏ

"Azərbaycanın peyk ailəsində öz yerini möhkəmlətməsi baxımından xeyli əhəmiyyətlidir. Həmçinin milli kosmik infrastrukturun inkişafı dolayısıyla digər sahələrin, bu sahə ilə əlaqəli kadrların hazırlanmasına, sahə ilə əlaqəli elmin və innovasiyaların inkişafına, sahə ilə əlaqəli beynəlxalq əməkdaşlığın güclənməsinə ciddi təsir göstərir."

Bu sözləri Xeberler.az-a açıqlamasında Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz deyib. Eyni zamanda ekspert durumun riskli məqamlarına da toxunub:

"Bu sahədə risklər çox böyükdür. Necə deyərlər göydə də resurslar zamanında zəbt olunub, yerlər tutulub. Ciddi rəqabət var. Eyni zamanda peyklərin də ömrü xeyli məhduddur. Yəni yüz milyonlarla xərc çəkilən peykin cəmi 15 il ömrü var. Həmdə normal fəaliyyət üçün bir peyk yetərli olmur, dayanıqlı olmur. Adətən müştərilər bir peyki olanla deyil, çoxlu sayda peyki olanlarla müqavilə bağlayırlar. Deməli bir peyk buraxan məcburdur ki xidmətini satmaq üçün yenisini də buraxsın və bu halda xərclər də artmış olur. Odur ki, fikrimcə Azərkosmos-un işi əslində elə indi başlayır ki, hər iki peykin xidmətini satmaq üçün sərfəli müştərilər tapsın, yeni xidmətlər hazırlasın, əməkdaşlıqları gücləndirsin. Əks halda qoyulan xərcin bəlli bir müddətdə çıxarılmaması kimi böyük risk qarşıdadır."

Osman Gündüz peyk internetdən istifadə olunması ilə də bağlı öz fikrini bildirib: 

"Peyk interneti kifayət qədər baha olduğundan heç kim ondan istifadədə maraqlı olmur. Bu baxımdan bizim peykin də cüzi bir internet tutumu var ki ondan da yalnız fövqalədə hallarda istifadə oluna bilər. Yəni peykdən internetin inkişafını gözləmək sadəlövhlükdür. Bildiyim qədər, Azərkosmos öz ofisində istifadə üçün zəruri olan İnterneti özünün peykindən deyil, Bakıdan Şamaxıyadək olan yol boyu Aztelekom və ya Deltanın çəkdiyi yeraltı fiber-optikdən alır.

Ekspert son olaraq hazırda telekommunikasiya xidməti verən peyklərin cəlbedici və biznes baxımından uğurlu hesab olunmadığını vurğulayaraq  bunun səbəblərini də açıqlayıb:

"Çünki artıq dünyada yerüstü telekommunikasiya infrastrukturu yetərincə inkişaf edib və siqnalı daha ucuz və keyfiyyətli formada, elə göyə çıxartmadan yerdən göndərmək sərf edir. Bu baxımdan düşünürəm ki gələcəkdə telekommunikasiya yönümlü deyil, elmi və bizes yönümlü, yerin səthinin öyrənilməsi ilə bağlı, kəşfiyyat yönümlü peyklərə diqqət göstərmək, həmdə təklikdə deyil, digər ölkələrlə birgə layihə çərçivəsində iştirak etmək daha doğru olardı ."