"Məlum olduğu kimi göydə 3 peykimiz var, ikisi telekommunikasiya və birisi də yerin müşahidə peykidir. Üç peykin hazırlanması və orbitə qaldırılmasına da təxminən 1 milyard manat sərf olunub. “Azərkosmos” zaman-zaman açıqlama verir ki, bu peyklərimzidən əldə olunan gəlirlər artmaq üzrədir".
Xeberler.az bildirir ki, bu sözləri Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti Osman Gündüz deyib.
Ekspertin sözlərinə görə, qurum təxminən 30 ölkə ilə peyk xidmətlərinin satışı üçün müqavilələr bağlayıb. Yəni hazırda bu xidmətlərdən ölkəyə xeyli valyuta daxil olur.
"Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, peyklərin ömrü məhduddur. Azerspace-1 peyki 2013-cü il fevralın 9-da kosmosa göndərilib. Peykin ömrünün 15 il olacağı nəzərə tutulurdu. Demək artıq bir peykimizn ömrünün yarısı gedib. “Azersky” peyki 2014-cü ilin iyun ayında orbitə buraxılıb və 12 il orbitdə qalacaq. Demək onun da ömrünün çox hissəsi gedib. Yəni, bəlli bir müddətdən sonra peyklərimizin ömrü bitəcək və kosmos qəbirstanlığına göndəriləcək".
Belə olan halda sual yaranır ki, Azərkosmos-la müqaviləsi olan ölkələrlə xidmətlər necə davam etdiriləcək?
Azərbaycan orbitə yeni peyklər çıxarmağı planlayırmı?
Azərkosmos ölkələrlə müqavilələri davam etdirmək üçün orbitə yeni peyklər qaldıracaq, yoxsa peyklərin ömrü bitən kimi müqavilələrə də xitam veriləcək?
"Xatırlatmaq istərdim ki, peyklərimiz 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı da qələbəmiz üçün xeyli töhfələr vermişdi və bunu dövlət başçısı da çıxışlarında xüsusi vurğulamışdı. Bu baxımdan da yuxarıdakı suallar kifayət qədər ciddi suallardı.
Düşünürəm ki, yerin müşahidə peyki ilə bağlı münasibət birmənalı olmalıdır və bu tip peyklərin, daha innovativ modellərinin buraxılması istiqamətində işlərin davam etdirilmısi doğru olardı. Yəni, Azərkosmos-un ləngimədən AzerSky2 peykinin hazırlıqlarına başlaması məntiqli olardı.
O ki qaldı telekommunikasiya peyklərinin buraxılmasına, düşünürəm ki, burada ciddi araşdırmalar olmalıdır.
Əlbəttə çoxlu sayda ölkələrlə olan müqavilələr və onlardan ölkəmizə daxil olan valyutalar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Və bu ölkələr xidmətləri almaqda israrlıdırlarsa, 30 ölkəni əldən vermək nə dərəcədə doğru olardı.
Bu baxımdan Azərkosmos-un daha ucuz variantda, daha kiçik qabaritli, digər ölkələrlə əməkdaşlıqla bu tip peyklərin buraxılmasını nəzərdən keçirməsi məqsəduyğun olardı.
Amma nəzərə almaq lazımdır ki, artıq bu bazara yeni oyunçular daxil olur, Starlİnk , OneVeb kimi layihələr göy üzünü bürüyüb.
Az müddətə göydə kiçik qabaritli telekommunikasiya peykləri hökmranlıq edəcək. Bir sıra ölkələr, məsələn, Kazaxstan KazSat telekommunikasiya peyklərinin buraxılmasından imtina ilə bağlı açıqlama da verib. Bu ölkənin Rusiya tərəfindən hazırlanan bir peyki də ötən illərdə kosmosda yoxa çıxmışdı.
Düşünürəm ki, NRYTN, Azərkosmos peyklərimizin davamlılığı məsələsinə indidən aydınlıq gətirməlidir".
