MÜSAHİBƏ

Son dövrlərdə ölkəmizdə xeyli yeni avtomobil yolları salınıb. Həm respublika əhəmiyyətli ,həm də rayon-şəhər daxili avtomobil yolları, rayon mərkəzlərini birləşdirən avtomobil yolları xeyli inkişaf edib. Hətta əksər rayonlarda ən uzaq kəndlərə belə səliqəli yollar çəkilib. Eləcə də. dəmir yol infrastrukturu yenidən qurulur. Yeni qatarlar xəttə buraxılır.

Bəs görəsən bu yeni yollar, kommunikasiyalar boyunca internet təminatı əlçatandrımı ?

Xeberler.az bildirir ki, məsələyə Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti, ekspert Osman Gündüz aydınlıq gətirib:

"Aparılan monitorinqlər və müşahidələr göstərir ki, respublika əhəmiyyətli yollar boyunca, magistrallarda, rayon və şəhərlər arası yeni salınan avtomobil yollarında və ölkədaxili dəmir yol xətləri boyunca keyfiyyətli internet təminatında ciddi problemlər var.

Xüsusən də, vacib əhəmiyyət kəsb edən, Bakı şəhərini respublikanın bölgələri ilə birləşdirən avtomobil yolları boyunca , son dövrlərdə istifadəyə verilən, rayon mərkəzlərini birləşdirən və rayon-şəhər daxili avtomobil yolları boyunca internet və mobil rabitə təminatında əlçatımlıq yetərli deyil.

Bəzi ərazilərdə 4G, bəzi yerlədə, 3G və 2G , bir çox ərazilərdə isə ümumiyyətlə bağlantı tapmaq, şəbəkəyə qoşulmaq mümkün deyil. Hər bir mobil operator üçün bütün nəqliyyat kommunikasiyaları boyunca infrastruktur yaratmaq böyük investisiyalar tələb edir. Digər tərəfdən də ölkədə aparılan islahatlar, rəqəmsallaşma, regionların və turizmin inkişafı tələb edir ki keyfiyyətli internet bütün kommunikasiyalar boyunca əlçatan olsun.

Düşünürəm ki, əvvəlcə Nəqliyyat Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi (NRYTN) bütün respublika əhəmiyyətli və yeni salınan avtomobil yolları boyunca və dəmir yolu boyunca monitorinqlər aparmalıdır. Harada 2G, 3G və 4G-nin, ümumiyyətlə şəbəkənin əlçatan olması, müəyyən edilməlidir. Mobil əlaqənin olmadığı ərazilər qeyd olunmalıdır. 
Bundan sonra fikrimcə telekommunkasiya və mobil operatorlarla birgə bu problemlərin həlli üçün konkret tədbirlər müyyən olunmalıdır.

Məlum olduğu kimi “AzerTelecom” şirkəti tərəfindən Azərbaycanı regionun rəqəmsal mərkəzinə çevirəcək “Azerbaijan Digital Hub” layihəsi həyata keçirilməyə başlayıb. “AzerTelecom” və “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC arasında mövcud dəmir yolları boyunca dayanıqlı magistral fiber-optik kabel xətlərinin çəkilməsinə dair müvafiq sənədlər imzalanıb və layihənin icrasına başlanılıb.

Ümid edirəm bu layihə çərçivəsində dəmir yolu boyunca keyfiyyətli internetə əlçatımlıq problemi də həllini tapacaq.

Eyni zamanda, düşünürəm ki, hökumət bəlli bir dövr üçün, məsələn gələn ilin sonunadək bütün ölkə ərazisində ən azı 3G şəbəkəsinin qurulması üçün NRYTN üçün, mobil operatorlar üçün, məcburi şərtlər müəyyən etməlidir. Respublikadaxili avtomobil yolları, yeni salınan avtomobil yolları boyunca internet və mobil rabitə problemini həll etmək üçün, NRYTN mobil operatorlarla birgə ciddi səylər göstərməlidir. Xərcləri, riskləri azaltmaq üçün mobil operatorlar ayrılıqda deyil, birgə addımlar ata bilərlər. Hökumət bu sahənin inkişafına dəstək verməlidir".