TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Görüntü yaxşılaşdıqca internet sürətinin yetərsizliyi daha çox hiss olunur

İnsan gözünün tələbi və ekran texnologiyalarının inkişafı istehlakçı davranışlarının formalaşmasında və internet trafikinin artmasında ciddi rol oynayır. İnsan gözü böyük ekranda yaxın məsafədən baxdıqda 1080p-nin piksel sərhədlərini görə bilir. 4K isə eyni ekranda dörd dəfə çox piksel yerləşdirir (8,3 milyon vs 2,1 milyon), nəticədə görüntü “kəskin” deyil, daha “real” görünür. 8K bu həddi daha da irəli aparır və 33 milyon piksel ilə böyük ekranlarda tamamilə qüsursuz görüntü əldə edilir.

Ekran istehsalçıları bu tələbi eyni zamanda həm yaradır, həm də ödəyir. Dünya üzrə satılan smart televizorların 70%-dən çoxu artıq 4K dəstəkləyir. Ekran qiymətlərinin düşməsi isə keçidi sürətləndirir. 2015-ci ildə 55 düymlük 4K televizor 2.000 dollar idi, 2024-cü ildə eyni ölçü 400-500 dollara satılır. Qiymətlərin əlçatan olması kütləvi tələbi formalaşdırdı.

2025-ci ildə 4K texnologiyası bazarı 257,9 milyard dollar dəyərində idi, 2035-ci ilə qədər isə illik 20% CAGR ilə 1,6 trilyon dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. 8K texnologiyası bazarı isə 2025-2033 illəri arasında 39,69% CAGR ilə böyüyərək 2033-cü ildə 539,75 milyard dollara çatacağı gözlənilir. Bu rəqəmlər göstərir ki, istehsalçılar artıq 4K-nı minimum standart hesab edir, 8K-ya keçid isə qaçılmazdır.

OLED və MicroLED texnologiyalarının inkişafı məsələni daha da irəli aparır. Bu ekranlar daha dərin kontrast, daha parlaq rənglər və daha yüksək enerji səmərəliliyi təqdim edir. Yüksək keyfiyyətli ekrana sahib olan istehlakçı isə avtomatik olaraq həmin ekranın potensialını reallaşdıracaq məzmun axtarır. Bu da platformaları yüksək keyfiyyətli məzmun istehsalına sövq edir. Burada “toyuq-yumurta” paradoksu var.

Bu paradoksun yaranmasında Çin istehsalçılarının xüsusi rolu var. 2014-cü ildə qlobal TV bazarında Koreya brendləri dominantlıq təşkil edirdi. Belə ki, Samsung bazarın 31%-ni, LG isə 16%-ni tutaraq birlikdə dünya bazarın demək olar ki, yarısını əhatə edirdi. Eyni zamanda Çin brendləri olan TCL və Hisense isə birlikdə cəmi 8% bazar payına sahib idilər. On il sonra mənzərə kökündən dəyişdi. Samsung-un bazar payı 19%-ə, LG-ninki 12%-ə endi. TCL və Hisense isə ayrı ayrılıqda bazar payını 13%-ə qaldıdı.

Bəzi mütəxəssislərin fikrincə, bu dəyişiklik Çin brendlərinin aqressiv qiymət strategiyası sayəsində mümkün olub. Bu strategiya onlara Braziliya, Hindistan, Cənub-Şərqi Asiya və Afrika kimi inkişaf etməkdə olan bazarlarda dominant mövqe əldə etməyə imkan yaradıb.

Qrafik 2-də göründüyü kimi eyni ölçü və oxşar funksionallıqda televizorlar arasında qiymət fərqi demək olar ki, 2–2.5 dəfədir. 65 düymlük 4K Smart TV seqmentini götürsək, qiymət fərqi çox dramatikdir. TCL və Hisense modelləri bazarda ən ucuz seçimlərdir, Samsung orta-yuxarı seqmentdədir, LG və Sony isə premium (OLED) kateqoriyasında ən bahalı variantlardır.

2014-cü ildə orta 55" Smart TV ~1200$ idi. 2024-cü ildə eyni kateqoriyada TV nominal qiymətlə 67% ucuzlaşaraq ~400$-a düşüb. Bu tendensiya yaxın illərdə də davam edəcək və MiniLED, OLED və 8K texnologiyaları Çin istehsalı ilə daha da sürətlə kütləviləşəcək.

Ümumi mənzərəyə baxsaq istehlakçı yüksək keyfiyyətli ekranları daha ucuz əldə edə bilir. Bu isə öz növbəsində daha keyfiyyətli məzmun və nəticə etibari ilə daha çox data və internet sürətinə tələb yaradır.