İKT VƏ SEÇKİ

Məlum olduğu kimi, Milli Məclisə seçkilər 2015-ci il noyabrın 1-nə təyin edilib. Artıq ölkədə seçki prosesi başlayıb.

Hazırda Xeberler.az saytında deputatlığa namizədlərin virtual səsverməsi keçirilir.

Səsvermə namizədlərin Mərkəzi Seçki Komissiyası (MSK) tərəfindən rəsmi qeydiyyatı başa çatdıqdan sonra başlayıb və seçkiqabağı təşviqat üçün nəzərdə tutulan müddətdə aparılacaq. Bu, müstəqil onlayn sorğu sistemidir.

Məlumat üçün qeyd edək ki, hazırda Virtual Səsvermə sistemimizdə səslərin hesablanmasında bəlli bir mövcud hesablama formulasından istifadə edilir. Bu formula ilə səslərin faizlə hesablanmasında bəzən yuvarlaqlaşma ilə bağlı avtomatik rejimdə müəyyən texniki xətalar yaranır. Hazırda bu məsələnin də həlli istiqamətində mütəxəssislərimiz tərəfindən zəruri addımlar atılır.

Sosial mediadan açıq-aydın görünür ki, artıq namizədlər, eləcə də seçicilər virtual səsvermənin gedişini izləyir, səsvermənin nəticələrini daim diqqətdə saxlayır , o cümlədən öz internet səhifələrində bu nəticələrlə bağlı screenshot-lar paylaşırlar.

Xeberler.az olaraq deputatlığa namizədlərdən virtual səsvermənin keçirilməsinin onlar üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olub-olmamasını öyrəndik.

34 saylı Xətai seçki ikinci dairəsindən namizəd Mahir Cəfərov Xeberler.az-a virtual səsverməni yüksək qiymətləndirdiyini bildirib: “Hesab edirəm ki,vətəndaşların iradəsinin ifadəsində mühüm rol oynayacaq. Bu işdə Xeberler.az-a uğurlar arzulayıram”.

94 saylı Bərdə kənd seçki dairəsindən namizəd Zahid Oruc Xeberler.az-a bildirib ki, virtual səsvermənin keçirilməsi ümumi rəyə təsir etmək üçün bir mexanizmdir, siyasi mübarizənin bir formasıdır: “Virtual səsvermə dünyada geniş yayılsa da, son dövrlər mötəbər hadisə kimi dəyərləndirilmir. Virtual səsvermə prosesində komissiya yoxdur. Hansısa bir qrup rəsmi qaydada bu işi üzərinə götürdüyünü bəyan etmir. Və bu mənada onların hamıya eyni dərəcədə yanaşmağı qeyri-mümkün olur. İkincisi, səsverənlərin özü də bir şəxs prinsipindən kənara çıxırlar. Yəni, virtuallıqda real vəziyyəti görmək elə də asan deyil: bir şəxs yüzlərlə hesab yaradıb və o hesab üzərindən öz mövqeyini ifadə etməyə çalışar”.

Zahid Oruc Xeberler.az-a qeyd edib ki, bir namizədin virtual səsvermə məkanında üst rəyi qazanması xalqın iradəsi tərəfindən yüksək qəbul olunduğu anlamına gəlmir: “Baxmayaraq ki, virtual səsvermədə ön nəticələr, ön yerdə duranlar var. Ancaq mən istəmirəm ki, biz o nəticə ilə manipulyasiya edək. Reallıq ondan ibarətdir ki, cəmiyyətin böyük hissəsi virtual məkanda doğru hesab yaradıb fəaliyyət aparmırlar. Nə qədər insan Facebook-da xeyli sayda hesab açır və həmin virtual səsvermədə iştirak edir? Bu sualların hamısını ümumiləşdirsək belə qənaətə gələ bilərik ki, virtual səsvermənin keçirilməsi ümumi rəyə təsir etmək üçün bir mexanizmdir, mübarizənin bir forması, dünyada geniş yayılmış Amerika seçki sisteminin qalığıdır. Yenə də son sözü, son addımı seçicilər atır, konkret olaraq bülletendə münasibətini göstərir. Bunu nəzərə alıb tam əminliklə deyə bilərik ki, 1 noyabrı gözləmək lazımdır, nəinki virtual səsverməni”.

63 saylı Sabirabad birinci seçki dairəsindən Pənah Hüseyn Xeberler.az-a bildirib ki, virtual səsvermənin keçirilməsi ilə sosial şəbəkələrdə aktiv olan insanları səsverməyə cəlb etmək olar: “Bu tendensiya hər yerdə var və ən vacibdi odur ki, bu cür səsverməyə etimad sarsılmasın. Əmin olsaq ki, bu cür səsverməyə heç bir müdaxilə edilmir, informasiya texnologiyalarının inkişafına da müsbət təsir göstərər. Gələcəkdə bu səsvermənin nəticələri ilə strateji məqəsədlərə doğru da irəliləmək olar”.

21 saylı Nəsimi birinci seçki dairəsindən namizəd Günel Səfərova Xeberler.az-a açıqlamasında bu cür səsvermənin keçirilməsini fürsət kimi dəyərləndirib: “Tələbələrimin sayı çoxdur və onlar bu sistemi çox bəyənirlər. Onlar mənə real səs vere bilmədikləri üçün bu yolla səs verəcəklər”.

47 saylı Mingəçevir seçki dairəsindən namizəd Könül Məmmədova Xeberler.az-a bildirib ki, bu səsvermə əhalinin seçicilərə dəstəyini ədalətli şəkildə ifadə edir: “Məlumdur ki, burada hər hansı bir saxtakarlıqdan söhbət gedə bilməz”.

42 saylı Sumqayıt ikinci seçki dairəsindən namizədliyi qeydə alınan Tahir Mirkişili Xeberler.az-a bildirib ki, virtual səsvermənin keçirilməsi insanların seçkiyə marağını artırır: “Elektron həll kimi maraqlı layihədir və insanların seçkiyə marağını artırır”.

89 saylı Göyçay – Ağdaş seçki dairəsindən YAP-dan namizədliyi irəli sürülən Elman Nəsirov Xeberler.az-a virtual səsvermənin keçirilməsinə müsbət yanaşdığını bildirib.

21 saylı Nəsimi birinci seçki dairəsindən namizəd Tural Abbaslı bu cür sorğuların obyektiv keçirilmədiyinin qənaətindədir: “Bilirsiniz normal cəmiyyətlərdə və dövlətlərdə belə sorğular təbiidir, hətta bu sorğuların nəticələri insanların seçiminə belə təsir edə bilir.Ancaq, təəssüf ki, Azərbaycanda digər sahələrdə olduğu kimi bu sahədə də boşluqlar çixdur.İstər texnoloji tərəfdən, istərsə də sorğuların keçirilmə metodu baxımdan çatışmazlıqlar kifayət qədərdir.Üstəlik buraya sorğunu keçirən qurum və ya portalın obyektivliyi və tərəfsizliyini nəzərə alsaq məsələ daha da qəlizləşir.Həm də heç kəsə sirr deyil ki, istənilən siyasi məsələdə bir çox quruluşlar müstəqil mövqe sərgiləyə bilmir.Odur ki, mən Azərbaycanda yerli qurumlar tərəfindən keçirilən heç bur sorğunun obyektivliyinə inanmıram və nəticələrinə də etibar etmirəm”.

34 saylı Xətai ikinci seçki dairəsindən millət vəkilliyinə namizəd Fatma Hacıyeva Xeberler.az-a bildirib ki, virtual səsvermədə qohumu və dostu çox olanlar daha çox səs toplayır: “Virtual səsvermə seçicilərin olduğu ərazilərdə keçirilmir birbaşa. Bu səsvermədə bütün Azərbaycan iştirak edir və hətta xarici ölkələrdən də rahat daxil olub səs verə bilərlər. Buna görə baxırsız bir şəxsə qohumları, dostları ardıcıl səs verilər. Nəticədə əsas seçiciləq qalır kənarda, tam başqa, ərazidə heç kimin tanımadğı şəxs virtual səs vermədə birinci yerdədir. Buna görə də düzü ciddi hesab etmirəm belə səs vermələri”.

85 saylı Şamaxı seçki dairəsinin namizədi Ləman Süleymanova Xeberler.az-a açıqlamasında virtual səsverməni müsbət dəyərləndirdiyini bildirib: “Ona görə ki, indi insanlar daha çox sosial şəbəkələrdə informasiya paylaşırlar və eyni zamanda informasiya qəbul edirlər. Yəni ki, virtual aləm real aləmi getdikcə üstələməkdədir və bu baxımdan virtual səsvermə yaxşı effekt verəcək”.

43 saylı Sumqayıt üçüncü seçki dairəsindən namizəd Eyvaz Qocayev Xeberler.az-a Virtual səsvermələrin keçirilməsinin yaxşı hal olduğunu bildirib: “Virtual səsvermə zamanı müqayisələr aparmaq daha rahat olur. Bu gün demək olar ki, seçicilərin əksəriyyətinin internetə çıxış imkanı var. Sumqayıt şəhərində əksəriyyət internetdən istifadə edir. Sözsüz ki, bu da səsvermənin haradasa reallığa uyğunluğunu əks etdirmiş olur, tam olmasa da. Hər kəsə real seçkilərdə uğurlar arzu edirəm”.

88 Saylı Göyçay seçki dairəsindən namizəd Samirə Mustafayeva Xeberler.az-a bildirib ki, virtual səsvermə seçicilərin aktivliyinə şərait yaradır: “Deputatlığa namizədlərin virtual səsverməsinin keçirilməsini yüksək qiymətləndirirəm. Bu bir növ exit poll kimi insanların istədiyi seçiciyə səsverməsinə, aktivliyə şərait yaradır”.

61 saylı Neftçala seçki dairəsindən namizəd Saday Fərəcov Xeberler.az-a belə bildirib: “Açığı dairə üzrə seçilərin səs verməsi olsa hə bu başqa məsələ. Yenə də exit-pol kimi gözəldir. İnternet üzərindən olduğu üçün. Məsələn siz Neftçaladan olmasaz da, mənə səs verə bilərsiz. Yenə də virtual səsverməni alqışlayıram”.

8 saylı Binəqədi birinci seçki dairəsindən namizəd Aysel Əlizadə Xeberler.az-a bildirib ki, seçki elə bir ciddi prosesdi ki, bütün cəmiyyətin iştirakı, qatqısı, hər hansısa bir təşəbbüsü vacibdir: “Mümkün qədər işıqlandırmaq, insanları prosesə cəlb etmək gərəkdiyini düşünürəm”.

30 saylı Suraxanı birinci seçki dairəsindən namizədliyi irəli sürülən Vurğun Əyyub Xeberler.az-a açıqlamasında virtual səsvermənin keçirilməsinin gərəkli olduğunu bildirib: “Belə səsvermələr texniki baxımdan düzgün təşkil oluna bilərsə, o zaman gərəklidir. İndiki səsvermədə bəlli deyil ki, səs verənlər həmin dairədə səs verəcək adamlardır, ya yox? O baxımdan hesab edirəm ki, belə səsvermənin nəticələri daha çox təbliğati məqsəd daşıyacaq”.

Mivari Nəcəf