TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

StartupBlink-in 2026-cı il üzrə qlobal hesabatında Azərbaycanın startap ekosistemi 7 pillə geriləyərək 81-ci yerdə qərarlaşıb. Bu geriləmə region ölkələri olan Gürcüstan, Ermənistan, Qazaxıstan və Özbəkistanın mövqelərini yaxşılaşdırdığı bir dövrdə qeydə alınıb.

Xeberler.az məlumat verir ki, Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz məsələ ilə bağlı paylaşımında bildirib ki, son günlər Taleh Tahirli tərəfindən Dünya İqtisadi Forumu platformasında dərc olunan məqalə diqqət çəkir.

Məqalədə vurğulanır ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə startap ekosisteminin əsas problemi istedad və ya texnologiya çatışmazlığı deyil. Əsas maneə startapların məhsullarını təqdim edə biləcəyi real müştərilərin, sifarişlərin və bazar tələbinin məhdud olmasıdır.

Osman Gündüz qeyd edib ki, Azərbaycanda qrant proqramları, müxtəlif müsabiqələr, inkubasiya və akselerasiya təşəbbüsləri mövcud olsa da, ilkin mərhələni keçərək böyümək istəyən startapların dəstəklənməsi istiqamətində problemlər qalmaqdadır. Onun sözlərinə görə, bir çox startap məhsulunu kimə satacağını, necə böyüyəcəyini və regional və qlobal bazarlara necə çıxacağını müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkir.

Paylaşımda bildirilir ki, məqalədə iri şirkətlərin öz problemlərini açıq innovasiya çağırışları şəklində elan etməsi və startapların bu problemlərin həllinə cəlb olunması təklif edilir. Bu modeldə böyük şirkətlərin startaplara investor kimi deyil, ilk növbədə müştəri kimi yanaşması vacib hesab olunur.

Bundan əlavə, dövlət satınalmalarında startaplar üçün pilot layihələrin və sınaq imkanlarının yaradılması da təkliflər sırasında yer alır.

Ekspert bu yanaşmaları faydalı hesab etdiyini bildirərək vurğulayıb ki, ölkədə İRİA, KOBİA, ASAN Xidmət nəzdində fəaliyyət göstərən innovasiya təşəbbüsləri, ABB Innovation, SABAH.HUB, Startup Azerbaijan və universitetlərin innovasiya mərkəzləri ekosistemin inkişafına töhfə verməyə çalışır.

Osman Gündüz hesab edir ki, mövcud potensialdan daha səmərəli istifadə etmək üçün diqqət yeni tədbirlərin təşkilindən daha çox startapların real bazarlarla, sifarişçilərlə və müştərilərlə əlaqələndirilməsinə yönəldilməlidir. O, həmçinin İRİA-nın dövlətə məxsus məlumatların açılması və innovativ məhsulların inkişafına imkan yaradan təşəbbüslərə daha çox diqqət ayırmasının faydalı ola biləcəyini qeyd edib.

Ekspertin fikrincə, Azərbaycan startap ekosisteminin növbəti inkişaf mərhələsi üçün əsas prioritet yeni tədbirlər keçirmək deyil, startapların real iqtisadiyyatın tələbləri ilə daha effektiv şəkildə inteqrasiyasını təmin etməkdir.