Xeberler.az bildirir ki, BMT-nin Ticarət və İnkişaf üzrə qurumu (UNCTAD) illik hesabatını açıqlamışdı.
Daha öncə də xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan
elektron ticarət üzrə 152 ölkə arasında 65-cı yerdə qərarlaşıb. Ötən il Azərbaycan 63-cü pillədə olmuşdu. 2018-ci ildə 68-ci yerdə olub.
Reytinq hazırlanarkən aşağıdakı göstəricilərdən istifadə edilib :
1. Ölkədə İnternetdən istifadə vəziyyəti,
2. Bank xidmətlərinə əlçatanlıq, mobiil ödəniş sistemləri,
3. Təhlükəsiz serverlər, İnternet mağazaların sayı,
4. Poçtun, çatdırılma xidmətinin vəziyyəti , bağlamaların çatdırılma vaxtı
Məsələyə Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti Osman Gündüz münasibət bildirib:
"Maraqlıdır ki, Azərbaycan 2-ci və 3-cü bəndlər üzrə daha aşağı göstəricilər əldə edib. MDB ölkələri arasında ən yüksək göstərici 35-ci pillədə olan Belarusdadır . Rusiya 41-ci, Gürcüstan – 47-ci, Ukrayna – 51-ci, Moldova – 53-cü, Qazaxıstan – 60-cı, Ermənistan – 84-cü yerləri qazanıblar.
Bəs nə üçün Azərbaycan siyahıda geriləyib ?
Ekspert qeyd edib ki, ölkədə e-ticarətin inkişafı üçün əsas baza rolunu oynayan qanuvericilik uzun müddətdir ki, yenilənmir.
"Belə demək mümkünsə, ölkəmizdə rəqəmsallaşma hüquqi islahatlardan daha sürətli gedir. Uzun müddətdir ki, Mərkəzi Bank "Ödəniş sistemləri və ödəniş xidmətləri haqqında" qanun layihəsini hazırlayıb başa çatdıra bilmir. 4-5 il öncə, xatırlayıram ki, bu layihəni Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası hazırlamışdı.
Sonradan bu qanun layihəsinin təkmilləşməsinə MB sahiblik etdi. Və beləliklə də unuduldu. Görünür ki, burada da maraqlı tərəflər ödəniş sektorundakı üstün mövqeyin itirilməsindən ehtiyat edərək, inhisraçı mövqeyin itirilməsindən çəkinərək bu qanunun qəbulunda maraqlı deyillər.
Həmçinin uzun illərdi ki, ”Elektron ticarət haqqında” Qanuna yalnız bir dəfə, o da e-ticarət yolu ilə alınan malları vergiyə cəlb etmək üçün dəyişiklik edilib. Belə çıxır ki, hökumət özünə lazım olanı dərhal əldə etmək üçün , dərhal da qanunu dəyişə bilib. Amma inkişafa yönəlik məsələlərdə dəyişiklik nədənsə uzun zaman alır. E-ticarətin inkişafı üçün bu qanunun kökündən dəyişilməsi daha doğru olardı.
Xatırladım ki, 2016-cı ildə hökumət internet saytlarından ediləcək onlayn alış-verişlər üçün 18% ƏDV tətbiq edib. İnternet vasitəsilə elektron kitabların, audio-vizual materialların, qrafik təsvirlərin, virtual oyunların, proqram təminatlarının yüklənməsi də iş və xidmət hesab edilməklə ƏDV-yə cəlb edilir.
Bunun səbəbidir ki, son illər istifadəçlərimizin xeyli hissəsi Gürcüstanda özlərinə bank hesabı açırlar, onların bank kartlarından istifadə edirlər. E-ticarətin ölkəmizdə inkişafı üçün müəyyən vergi güzəştlərinin tətbiq edilməsi vacibdir. E-ticarətin müəyyən müddət ƏDV-dən azad edilməsi daha doğru addım olardı.
E-ticarətin daha da inkişafı üçün internetin keyfiyyəti artırılmalıdr, infrastrukturun dayanıqlığı təmin edilməlidir, hökumət sistemli tədbirlər həyata keçirməlidir".
Osman Gündüzün sözlərinə görə, ötən il Azərbaycanda e-ticarət əvvəlki illərə nisbətən daha dinamik olub, e-ticarətin dövriyyəsinin həcmi və internet üzərindən alış-veriş xeyli artıb.
"Xeyli karqo şirkətlər yaranıb- indi onların sayı 70-ə çatıb. Yeni internet mağazalar və çatdırılma xidmətləri yaranıb. Lakin, görünür ki, digər ölkələr də yatmayıblarmış, onlar mövcud şəraitdən istifadə etməklə vəziyyətlərini daha da yaxşılaşdıra biliblər".
