"Dünən baş verən qlobal rəqəmsal çöküşdən sonra məlum oldu ki, bu tip qlobal resurslar artıq yetərincə rəqabətsiz və alternativsiz mühit formalaşdırıblar. Bu cür mühit də dünya iqtisadiyyatı, ölkələr və cəmiyyətlər üçün ciddi təhdidlər yaratmağa başlayıb".
Xeberler.az bildirir ki, bunu Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz deyib.
Ekspertin sözlərinə görə, yalnız Facebook, İnstagram və Whatsapp deyil, Google, Apple, Amazon və s bu kimi qlobal resurslar rəqəmsal bazara daxil olan digər resursları alaraq, özlərinə qatmaqla nəhəg şirkətlərə çevrilir və dünənki baş verənlər də onu göpstərdi ki, bu cür təmərküzləşmə artıq ciddi təhlükələr yaradır.
Bu tip təhlükələr, çağırışlar yeni deyil. Əvvəllər də bir sıra ölkələr, xüsusilə də ABŞ bu cür təhlükələrin aradan qaldırılması üçün uzun-uzadı araşdrımalar aparıb, Hesabatlar hazırlayıblar.
"Xatırlayıram ki, sonuncu, 2020-ci ildə bu tip problemlə bağlı ABŞ Konqresi 500 səhifəlik bir Hesabat hazırlamışdı.
Düşünürəm ki, adı çəkilən Hesabatlarda və araşdrımalarda qeyd olunduğu kimi Facebook, Google, Amazon, Tvitter, Apple və s bu tip qlobal şirkətlərin ayrı-ayrı qurumlara parçalanması istiqamətində addımların atılması doğru olardı.
Yəni, bu tip qurumlar üçün bazar payı ilə bağlı rəqəmlər müəyyən olunmalıdır, məsələn, WhatsApp və İnstagram Facebook-dan ayrılmalı, Youtube Google-dən ayrılmalı və s.
Bu tip qurumlara rəqəmsal bazara daxil olan digər yeni, oxşar qurumları almaq, necə deyərlər özlərinə qatmaq qadağan olunmalıdır. Onlar yeni qurumları alaraq bazarda alternativsiz, inhisarçı mühit formalaşdırır, inkişafa mane olurlar. Rəqabətli və alternativli mühit formalaşdıran, inhisarçılığın qarşısnı alan şərtlər hazırlanmalıdır".
Osman Gündüz bildirib ki, qlobal sosial media qurumlarının səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran, konkret səlahiyyət çərçivəsi müəyyən edən, ikili standartları aradan qaldıran tənzimləmələr tətbiq edilməlidir.
"Ötən gün baş verən verən çökmə həm də onu göstərdi ki, lokal, yerli rəqəmsal bizneslər daha ehtiyatlı olmalı, ehtiyat variantlar hazırlanmalı, rəqəmsal biznesdə risklər qabaqcadan nəzərə alınaraq addımlar atılmalıdır
İnformasiya münasibətlərinin və biznesin bir neçə sosial media üzərində olması, bir neçə sosial media resurslarına inteqrasiya, qabaqcadan təhlükəszilik tədbirlərinin görülməsi, təhlükəsizlik üçün investisiyaların qabacadan ayrılması daha doğru addım olardı".
Son olaraq sosial mediadan asılılıq məsələsinə toxunan ekspert bildirib ki, istənilən asılılıq artıq xəstəlikdir. Elə etmək lazımdır ki, sosial media resurslarından istifadə asılılıq səviyyəsinə gəlib çıxmasın. Xüsusilə də valideynlər uşaqları bununla bağlı diqqətdə saxlamalıdırlar.
