SOSİAL MEDIA

Məlumat verdiyimiz kimi, artıq bir müddətdir Azərbaycanda  WhatsApp, Skype və digər bu kimi resurslara qoyulub.

Ekspertlər və ictimaiyyətin ciddi narazılığına  baxmayaraq hələ də bu məhdudiyyətlər aradan qaldırılmayıb.

Məsələ ilə bağlı məsuliyyət daşıyan Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi ( NRYTN) də məlum hadisə ilə bağlı indiyə qədər hər bir rəsmi açıqlama və şərh verməyib.

Günlərdir sosial şəbəkələrdə həm Azərbayacanda, həm də xaricdə yaşan vətəndaşlar məsələdən narahatlıqlarını bildirərək, bu patformalar üzərindən işlərini həyata keçirib, yaxınları ilə əlaqə yarada bilmədiklərini qeyd edir.

Məlum olduğu kimi, bu yaxınlarda Azərbaycada beynəlxalq V İslam Həmrəyliyi Oyunları  oyunları  keçirildi. Yaxın da vaxtda isə ölkə daha bir qlobal yarışa-Formula-ya ev sahibliyi edəcək.

Ekspertlərin ilkin rəyinə görə, bu məhdudiyyətlər ölkədə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün tətbiq edilib.

Lakin oyunların bitməsinə baxmayaraq hələ də bu resurslarla qarşı bloklanma davam edir.

Ekspertlər məsələni yenidən gündəmə gətirərək vurğulayıb ki, NRYT və xüsusi xidmətlər hələ də rəsmi açıqlama verməyib.

İndi isə hər kəsi maraqlandıran bir sual meyadana çıxır ki, görəsən bu resurslar ölkəmizdə birdəfəlik bağlanıb?

Məsələ ilə bağlı Azərbaycan İnternet Formunun prezidenti, ekspert Osman Gündüz Xeberler.az-a bildirib ki, platformalar həqiqətən də təhlükəsizlik məqsədilə bağlanıbsa, bizim xüsusi xidmətlər, başqa ölkələrdə olduğu kimi, adı çəkilən qurumlara əməkdaşlıq təklif edə bilər:

“Qeyri-rəsmi məlumatlara görə bu məhdiyyətlərin təhlükəszilik məqsədilə edildiyi bildirilir. Bu isə xüsusilə də beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi zamanda anlaşılandır. Amma tədbirlər də artıq başa çatıb. Əgər həqiqətən də təhlükəsizlik məqsədilə bağlanıbsa, onda güman ki, bizim xüsusi xidmətlər, başqa ölkələrdə olduğu kimi, adı çəkilən qurumlara əməkdaşlıq, serverlərini burada yerləşdirməyi təklif edəcəklər”.

Onların buna münasibəti necə olacaq ? 

Osman Gündüz bu məsələyə də aydınlıq gətirib:

“Məlumdur ki, bu tip qlobal resurslarda ikili standartlar da var, onların kiçik ölkələrlə münasibətləri korrekt deyil, biznes maraqları da yoxdur. Əgər əməkdaşlıq baş tutmasa, onlar serverlərini bura gətirməsələr bu resurslara giriş qapalımı olmalıdır? . Düşünürəm ki, bu da normal hal deyil. Belə olan halda vətəndaşların, həmçinin ölkəyə gələn turistlərin informasiya münasibətləri necə olacaq, bu tip resurslar üzərində müxtəlif xidmətlər təklif edənlərin, biznes quranların taleyi necə olacaq ?. Bu, həm də ölkənin beynəlxalq imcinə də ciddi təsir edən amillərdəndir. Yəqin ki, bu vəziyyət artıq Azərbaycanla bağlı beynəlxaq hesabatlarda mənfi hal olaraq özünə yer tapıb”.

“Mobil operatorlar bu məhdudiyyətlərə maraqldır”

Onun sözlərinə görə, beynəlxlaq danışıqların, mobil operatorların danışıq tariflərinin yüksək olduğu bir zamanda bu cür qadağalar vətəndaşlara ciddi maddi ziyan da vurur. Ekspert hesab edir ki, bu prosesdə maraqlı tərəflər, biznes maraqları olanlar, bloklanmadan xeyir qazananlar da məlumdur:

“Güman ki, bloklamadan sonra telefon danışıqlarının həcmi artıb və bu səs trafikinin yüksəlməsi hesabına, rouminq və beynəlxalq danışıqlar hesabına NRYTN (AzİnTelecom), Azercell, Bakcell və NAR gəlirlərini xeyli artıra bilib. Sirr deyil ki, bu qurumlar həmişə maraqlı olacaqlar ki, bloklanma daim olsun”.

Ekspert vuğrulayıb ki, bu məsələyə hökumət xüsusi diqqət etməlidir:

“Düşünürəm ki, hökumət bu problemin vətəndaşların normal informasiya münasibətlərinə zərər vermədən həllinə diqqət yetirməlidir. Bu problem maraqlı tərəflərin iştirakı ilə müzakirə olunmalıdır. Fikrimcə, vətəndaşların maraqlarına toxunan bu tip bloklanmadan sonra, hökumət heç olmasa dərhal, heç düşünmədən beynəlxalq danışıq tariflərini, mobil operatorlar da rouminq tariflərini azalda bilərdi. Ümumiyyətlə, indiki zamanda bloklama həll variantı deyil. Məlum “soyuq müharibənin” texnoloji variantına oxşar olan bu addımların sonda effektiv olacağını düşünmürəm”.

Osman Gündüz onu da bildirib ki, məsələnin həlli ilə bağlı digər müxtəlif həll variantları ola bilər. O, hökumətin bu problemi yaxın zamanlarda həll edəcəyinə ümid edir.

 Məltəm Talıbzadə