SÜNİ İNTELLEKT VƏ DATA

Bu gün süni intellekt, rəqəmsal texnologiyalar cəmiyyətimizin ən müxtəlif sahələrinə sirayət edib və onların tətbiqi günü-gündən genişlənməkdə davam edir.

Xeberler.az bildirir ki, bu sözləri iyulun 22-də “Yeniləşən Akademiyada rəqəmsal inkişaf və süni intellekt strategiyası: problemlər, həllər və vəzifələr” mövzusunda AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclasında AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəyli bildirib.

O, Prezident İlham Əliyevin süni intellekt və rəqəmsal inkişaf məsələlərinə xüsusi önəm verdiyini deyən akademik İsa Həbibbəyli dövlət başçısı tərəfindən bu istiqamətdə ardıcıl olaraq “Azərbaycan Respublikasında Rəqəmsal İnkişaf Konsepsiyası”nın təsdiq edilməsi haqqında Fərman və “Azərbaycan Respublikasının 2025–2028-ci illər üçün süni intellekt Strategiyası”nın təsdiq edilməsi haqqında Sərəncam imzaladığını diqqətə çatdırıb.

Həmçinin ölkə başçısının “Dövlət orqanları (qurumları) arasında sənəd mübadiləsinin elektronlaşdırılması haqqında” Fərmanının dövlətimizin elektronlaşma işinə verdiyi önəmin məntiqi davamı olduğunu söyləyib.

Bundan əlavə qeyd edib ki, iyulun 19-da Xankəndidə Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə keçirilən III Şuşa Qlobal Media Forumunun “Rəqəmsal keçidlər: Süni intellekt dövründə informasiya və media dayanıqlılığının gücləndirilməsi” mövzusuna həsr edilməsi, dövlət başçısının bu istiqamətdə suallara cavab verməsi və bir sıra vəzifələr qoyması gələcək tədqiqatlarımıza yön verəcəkdir.

Prezident İlham Əliyevin çağırışları və tapşırıqlarını, eləcə də dünyada bu sahədə gedən tendensiyaları nəzərə alaraq, Milli Elmlər Akademiyasında da süni intellekt və rəqəmsal inkişafla bağlı mühüm işlərin görüldüyünü deyən akademik İsa Həbibbəyli AMEA-da bu işləri həyata keçirmək üçün “Elektron Akademiya” şöbəsinin yaradıldığını diqqətə çatdırıb. Qeyd edib ki, ötən müddət ərzində AMEA-nın Ümumi yığıncaqlarında, Rəyasət Heyətinin iclaslarında, bir sıra müşavirələrdə akademik İsa Həbibbəyli, akademik Rasim Əliquliyev, akademik Əli Abbasov, AMEA-nın müxbir üzvü Kamil Aydazadə tərəfindən süni intellektlə bağlı məruzələr geniş ictimaiyyətə təqdim olunub, aparılan tədqiqatlar və gələcək gözləntilərlə bağlı məlumat verilib.

AMEA rəhbəri qeyd edib ki, süni intellektin humanitar və ictimai elmlərə tətbiqi başlıca hədəflərdəndir və bu gün süni intellekt şeir, hekayə, ssenari yazır, tədqiqatlar aparır, müxtəlif çətin əməliyyatları icra edir və onun yeniləşən Akademiyada da tətbiqi və inkişaf etdirilməsi olduqca vacibdir. Akademik İsa Həbibbəyli bu il “Elm günü” ilə bağlı AMEA-nın tədbirində akademik Əli Abbasovun İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış, Xalq yazıçısı Anarın səsləndirdiyi videonu təqdim etməsinin böyük maraqla qarşılandığını söyləyib.

AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında elektron xidmətlərlə bağlı şöbələrin fəaliyyət göstərdiyini, artıq bu prosesin ikinci mərhələsi olaraq süni intellektlə bağlı şöbələrin yaradıldığını bildirən akademik İsa Həbibbəyli Dilçilik İnstitutunda Süni intellekt və kompüter dilçiliyi, Fəlsəfə İnstitutunda Süni intellekt və rəqəmsal inkişaf, Şərqşünaslıq İnstitutunda Rəqəmsal şərqşünaslıq, Folklor İnstitutunda Rəqəmsal folklor və netnoqrafik analiz kimi şöbələrin fəaliyyət göstərdiyini, digər müəssisələrdə də bu prosesin davam etdiyini vurğulayıb.

Akademiyada elektronlaşma işinin sürətlə davam etdiyini deyən akademik İsa Həbibbəyli  “Elektron Akademiya” şöbəsi tərəfindən AMEA-da işıq üzü görən jurnallardan artıq 21-nin elektron bazasının yaradıldığını, məqalələrə DOİ identifikatorunun verildiyini, Akademiyanın 3 jurnalının TÜBİTAK-ın DərgiPark bazasına daxil edildiyini, həmçinin milli DərgiPark şəbəkəsinin yaradıldığını söyləyib. Bu günlərdə AMEA-da aparılan elektronlaşma işinin məntiqi davamı kimi AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında yenilənmiş elektron kitabxananın təqdimatının keçirildiyini bildirən AMEA rəhbəri qeyd edib ki, elektron kataloqa 127 000 yeni resurs əlavə olunub və bununla da elektron kataloqda resursların sayı 827 000-ə çatıb, istifadəçilərin rahatlığı üçün uzaqdan əlçatımlılıq təmin olunub. Bundan əlavə, inklüziv xidmət resursları hazırlanıb, “Danışan kitablar” və s. ilk dəfə Akademiyada oxuculara təqdim edilir. Eyni zamanda kitabxananın girişində quraşdırılmış avtomatlaşdırılmış sistem vasitəsilə oxucuların kataloqlara əlçatımlığı və sürətli kitab sifarişi kimi məsələlər təkmilləşdirilib.

Süni intellekt və rəqəmsal inkişaf istiqamətində AMEA-da gedən prosesin sürətlə davam etdiyini deyən akademik İsa Həbibbəyli elmi müəssisələrin bu prosesə daha aktiv qoşulmasının ümumi işin inkişafına təkan verəcəyini bildirib.