"Dövlət şirkətləri necə idarə olunacaq, özəlləşmə olacaqmı? Azercell, AzTelekom, Bactelekom, Azərpoçt özəlləşəcəkmi?
Nəhayət ki, Prezident səviyyəsində aşırı dövlət biznesi məsələsinə çılpaqlığı ilə münasibət bildirildi.
Bu problem köklü olaraq həllini tapsa ölkədə çox ciddi dəyişikliklər olacaq. Prezident səviyyəsində bildirildi ki, ən böyük inhisarçı dövlət qurumudur və ya dövlət şirkətidir.
Dövlət şirkətləri yetərincə dövlət resurslarından istifadə edir, kommersiya ilə məşğul olur, rəqabətin evini yıxır, amma yekunda bu dövlət şirkətinin gəliri, səmərəsi olmur. Dövlət qurumu əgər bizneslə məşğuldursa nə qədər güclü, nəhəng müstəqil biznes qurumu olmalısan ki, dövlətlə rəqabət apara biləsən. Praktiki olaraq bu, mümkünsüzdür.
İKT sektorunda da belədir. Məsələn, hansısa bir provayder nəhəng dövlət qurumları-MMC-lərlə, dövlətdən milyonlarla vəsait alan AzTelekom və Baktelecom-la necə rəqabət apara bilər. Bu tip nəhəng dövlət qurumları, dövlət şirkətləri büdcədən vəsait alıb investisiya yatırımı edirlər və kommersiya ilə məşğul olurlar və addım-addım daha üstün mövqe qazanırlar. Hələ üstəlik tənzimləmə səlahiyyətlərindən , təbii inhisarçılıq kimi üstünlüklərindən istifadə edərək bazardakı digər müstəqil qurumları da sıxışdırırlar.
Bəzən isə haqsız rəqabət mühiti yaradaraq qiymətləri enməyə qoymurlar. Qiymət endirəni isə , həm də tənzimləyici dövlət qurumu olduqlarından, özləri ilə hesablaşmağa məcbur edirlər. Yəni inhisarçılar əllərindəki mexanizmlərdən istifadə edərək az sayda olan özəl qurumlar üçün bəlli bir çətçivə cızırlar bə onlara yalnız bu radiusda fəaliyyətə imkan verirlər.
Dövlət başçısıı bildirib ki , dövlət şirkətlərinin idarəetməsinə yenidən baxılacaq. Artıq bu konsepsiyanın hazır olduğu və Prezidentə təqdim olunduğu bildirilir. Güman ki yaxın günlərdə NK bunu təsdiqləyəcək. Prezident bütün sahələrdə liberalaşma və özəlləşməyə ciddi üstünlük veriləcəyini, dövlət-özəl sektor münasibətlərinə yenidən baxılacağını qeyd edib. Özəlləşməyə xarici şirkətlər də dəvət olunacaq.
Xatırlayıram ki, İKT sektorunda özəlləşdirmə və müstəqil tənzimləyici qurumun yaradılması məsələləri Strateji Yol Xəritəsində də qeyd edilib.
Düşünürəm ki, Prezidentin bu günkü kəskin çıxışından sonra dövlətin biznesə aşırı inteqrasıyasının qarşısının alınması üçün sıylər artırılacaq, biznesmen-məmur, biznesmen-deputat məsələlərinə yenidən baxılacaq. Dövlət İnhisarçılığının qarşısını almaq üçün İqtisadiyyat Nazirliyinin Antiinhisar qurumunun səlahiyyətlərini və hüquqlarını genişləndirməyə, ümumiyyətlə bu qurumu kökündən yeniləməyə ehtiyac var.
Əgər Prezidentin dedikləri qısa zamanda reallaşsa onda bütün sahələrdə rəqabətli mühit formalaşacaq, xaricə üçün ölkəmizdən Kutaisiyə gedənlər AZALacaq, internetin keyfiyyəti yaxşılşacaq və qiymətlər enəcək, təbii inhisar subyektlərinin xidnmətlərində keyfiyyət, şəffaflıq artacaq və s.".
Azərbaycan İnternet Formunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz
