Hökumət "bir bina bir provayderindir" prinsipi ilə işləyən MTK-lara hələlik güc göstərə bilməyib. Təbii inhisarçılara gücü çatan Antiinhisarın hələlik "süni inhisarçılara" gücü yetərli olmayıb.
Bir il bundan öncə yeni tikilən yaşayış binalarındakı internet inhisarçılığından yazmışdım. Məlumdur ki, əksər MTK-lar yeni bina istifadəyə verilərkən yalnız bir provayderlə sövdələşmə edir, hər internet istifadəçisinə görə provayderdən
2 manat alır və bundan sonra binaya heç bir provayderi yaxın buraxmır.
Yəni, vətəndaşlar üçün provayderlərin seçim imkanına şərait yaradılmır, açıq-aşkar inhisarçı bir mühit formalaşdırılır. İndi baxıram ki, hələlik bu sahədə heç nə dəyişməyib. Bildiyim qədər Antiinhisar Dövlət Xidməti bu istiqamətdə bir-iki addım atdı, provayderlərlə görüşdü. Lakin hələlik real nəticə ortada yoxdur.
Səbəbi bəlli deyil.
Bəzi yeni yaşayış massivlərindəki provayderlərin vəzifəli şəxslərə, oliqarxlara da bağlı olması haqqında məlumatlar yayılır. Maraqlıdır ki, Aztelekom-un simasında bu təbii inhisar subyektinə qarşı haqlı olaraq ciddi antiinhisar qərarlar qəbul edib özəl provayderləri müdafiə edən Antiinhisar Xidməti MTK -lar və bəzi özəl provayderlərin haqsızlığına qarşı hələlik heç bir ciddi addım ata bilməyib.
Necə deyərlər, görünən odur ki, dövlətə məxsus təbii inhisarçıya gücü çatan Antiinhisarın, hələlik "süni inhisarçılara" gücü çatmayıb. Nə hansısa MTK-lara və inhisarçı provayderlərə xəbərdarlıq edilib, nə də qanunvericilikdə dəyişiklik təşəbbüsü edilib.
Bildiyim qədər yeni yaradılan tənzimləyici qurum, RİNN-in İnformasiya Kommunikasiya Texnologoyaları Agentliyi də bu istiqamətdə işlərə başlayıb.
İKTA əsasən bununla bağlı qanunvericiliyi dəyişmək üçün, proseslərdə iştirak üçün təkliflər hazırlayır. Düşünürəm ki, problemi həll etmək üçün bu məqam da çox əhəmiyyət kəsb edir.
Yeni tikilmiş yaşayış komplekslərində, biznes mərkəzlərində öncədən ən azı 3 provayderin və ya kabel operatorun fəaliyyəti üçün imkanlar yaradılmalıdır. Buradakı infrastruktur bir provayderə məxsus olmalı deyil. Düşünürəm ki, binaların istismara verilməsindən öncə digər kommunal xidmətlərin təhvilində olduğu kimi , digər aidiyyatı qurum, İKTA, Antiinhisar da münasibət bildirməlidir.
Ehtiyac var ki, İKTA və Antiinhisar qurum mövcud situasiyanın sağlamlaşdırılması üçün birgə tədbirlər hazırlasınlar. Əks halda böyük yaşayış massivlərində oturuşan provayderlər və MTK-lar heç kimi binaya yaxın buraxmayacaqlar.
Vətəndaşların provayderləri seçim imkanı olmayan yerdə isə keyfiyyətdən və sərfəli qiymətdən danışmağa dəyməz.
Ümid edirəm İKTA və Antiinhisar, şəhərsalmaya cavabdeh olanlar yaxın müddətdə sektorda formalaşan yeni inhisarçılığın, haqsız rəqabətin qarşısını almaq üçün real addımlar atacaqlar. Yeri gəlmişkən, düşünürəm ki, İKTA, yeni tikilən müxtəlif təyinatlı binaların daxilində mobil internet xidmətlərinin normal əldə edilməsi üçün də MTK-lar üçün məcburi olan şərtlər hazırlamalıdır.
Osman Gündüz,
Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti
