TƏHLİL VƏ RƏYLƏR

Azərbaycanda açıq data ekosistemi hələ tam formalaşmadığı halda dövlət qurumlarının hackathon keçirməsi müzakirələrə səbəb olub.

Xeberler.az bildirir ki, məsələ ilə bağlı Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti, ekspert Osman Gündüz sosial media hesabında paylaşım edib.

Ekspert bildirib ki, İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyi və Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən birgə təşkil olunan “Openwave” hackathonu gənclər, developerlər və startaplar üçün faydalı təşəbbüs olsa da, əsas problem ölkədə açıq məlumat bazalarının yetərincə inkişaf etməməsidir.

Onun sözlərinə görə, hackathonun əsas mövzusu dövlətə məxsus açıq məlumat bazaları üzərindən rəqəmsal həllərin qurulması olsa da, hazırda Azərbaycanda açıq data ekosistemi tam işlək vəziyyətdə deyil. Osman Gündüz qeyd edib ki, açıq məlumat portalında vacib datasetlər ya ümumiyyətlə yoxdur, ya köhnədir, ya da biznes üçün praktik əhəmiyyət daşımır. Bundan başqa, məlumatların API, CSV, JSON kimi maşınoxunan formatlarda təqdim olunmaması developerlər üçün ciddi maneə yaradır.

Ekspert vurğulayıb ki, hazırda dövlət qurumları üçün məlumatın paylaşılması müəyyən qədər məcburi olsa da, həmin məlumatların emal oluna bilən formatda təqdim edilməsi ilə bağlı hüquqi mexanizmlər və standartlar formalaşdırılmayıb. O hesab edir ki, bu istiqamətdə maliyyələşmə və nəzarət mexanizmlərinin olmaması prosesi ləngidir.

Osman Gündüzün fikrincə, hazırkı mərhələdə İRİA üçün əsas prioritet hackathon keçirməkdən daha çox dövlət qurumlarını data açmağa təşviq etmək, açıq məlumat standartlarını formalaşdırmaq, API və maşınoxunan formatların tətbiqini genişləndirmək olmalıdır. O, həmçinin açıq data üzrə dövlət qurumlarının reytinqinin hazırlanmasını və datasını keyfiyyətli paylaşan qurumların mükafatlandırılmasını təklif edib.

Ekspert əlavə edib ki, Prezident tərəfindən təsdiqlənən 2026–2028-ci illər üzrə Fəaliyyət Planında da açıq məlumatlar və dövlət datasının idarəçiliyi prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Sənəddə süni intellekt üçün vacib olan keyfiyyətli datanın əlçatanlığı və məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi xüsusi vurğulanır.

Onun fikrincə, dövlət datası biznes və startaplar üçün real şəkildə əlçatan olmadığı müddətdə “open innovation” anlayışının tam effekt verməsi mümkün olmayacaq.